Skip to content

#70 - Dlaczego fizyka utknęła? Kwanty kontra grawitacja | prof. Jerzy Kowalski-Glikman

September 23, 2026 · 57 min

Show notes

W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Jerzym Kowalskim-Glikmanem o kwantowej grawitacji, o tym, dlaczego tak trudno połączyć mechanikę kwantową z teorią Einsteina i jak fizycy próbują sprawdzić swoje pomysły.

Dlaczego tak trudno połączyć mechanikę kwantową z teorią grawitacji Einsteina? Co czarne dziury mówią nam o granicach naszego opisu świata? I jak możemy szukać śladów kwantowej grawitacji w obserwacjach kosmosu?

W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać na te tematy z prof. Jerzym Kowalskim-Glikmanem, fizykiem teoretycznym zajmującym się kwantową grawitacją i strukturą czasoprzestrzeni.

W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie:

- Jak ogólna teoria względności zmieniła nasze rozumienie czasu i przestrzeni?
- Co oznacza, że materia wpływa na geometrię czasoprzestrzeni, a geometria na ruch materii?
- Jak zasada nieoznaczoności wiąże się z możliwością obserwowania coraz mniejszych obiektów?
- Czym jest długość Plancka i czy wyznacza granicę tego, co możemy zaobserwować?
- Dlaczego wnętrza czarnych dziur i bardzo wczesny Wszechświat wymagają pełniejszego opisu?
- Czy osobliwości oznaczają istnienie nieskończoności w przyrodzie, czy granicę stosowalności teorii?
- Z jakimi problemami mierzą się teoria strun i pętlowa kwantowa grawitacja?
- Jak można sprawdzać teorie dotyczące skal energii poza zasięgiem naszych eksperymentów?
- Czy obserwacje błysków gamma mogą ujawnić zależność prędkości światła od energii?
- Dlaczego czas i przestrzeń odgrywają różne role w mechanice kwantowej i ogólnej teorii względności?
- Jak sztuczna inteligencja zmienia pracę fizyków i czy trafne przewidywania wystarczą, żeby mówić o zrozumieniu świata?

Prof. Jerzy Kowalski-Glikman jest związany z Instytutem Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Narodowym Centrum Badań Jądrowych. Zajmuje się kwantową grawitacją, strukturą czasoprzestrzeni oraz możliwościami sprawdzania modeli teoretycznych za pomocą obserwacji astrofizycznych. Jest również popularyzatorem nauki i autorem tekstów publikowanych w portalu Pulsar.

Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Jerzy_Kowalski-Glikman

Rozdziały:

00:00:00 Wstęp
00:00:59 Jak fizyka rozumie czas i przestrzeń?
00:07:37 Zasada nieoznaczoności i granice pomiaru
00:11:47 Długość Plancka i granice rozdzielczości
00:16:28 Dlaczego potrzebujemy kwantowej grawitacji?
00:20:24 Czarne dziury, osobliwości i początek Wszechświata
00:26:27 Teoria strun i pętlowa kwantowa grawitacja
00:31:19 Poszukiwanie rozpadu protonu i testowanie nowych teorii
00:35:49 Błyski gamma i poszukiwanie śladów kwantowej grawitacji
00:41:47 Dlaczego tak trudno połączyć mechanikę kwantową z grawitacją?
00:46:42 Sztuczna inteligencja w pracy fizyka
00:49:27 Czy zrozumiemy teorię stworzoną przez AI?

Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane".

Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy.

Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu.

Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

Podziękowania dla patronów wspierających projekt:
Sebastian Jaskulski

All episodes of To Bardziej Skomplikowane

Settings

Display

Language

Decides which stations you see first on the home page.

History

Recently played stations and episodes and your latest searches are only stored in this browser.

Notifications

A short notice when a podcast you follow has a new episode. Turn off single podcasts with the bell on their page.

Account

Save favorites – in the app and on the website.

Keyboard shortcuts

/
Open search
Space
Play or pause
← →
In the player: back 15 s, forward 30 s (episodes) · in a row: next tile
↑ ↓
In a row: target within the tile
Home / End
In a row: first or last tile
Esc
Close window or menu
?
This overview
Now playing

Go to station page

Play next

    Add episodes with “Play next” – they play after the current episode.