Aller au contenu

#70 - Dlaczego fizyka utknęła? Kwanty kontra grawitacja | prof. Jerzy Kowalski-Glikman

23 septembre 2026 · 57 min

Notes de l’épisode

W dzisiejszym odcinku rozmawiam z prof. Jerzym Kowalskim-Glikmanem o kwantowej grawitacji, o tym, dlaczego tak trudno połączyć mechanikę kwantową z teorią Einsteina i jak fizycy próbują sprawdzić swoje pomysły.

Dlaczego tak trudno połączyć mechanikę kwantową z teorią grawitacji Einsteina? Co czarne dziury mówią nam o granicach naszego opisu świata? I jak możemy szukać śladów kwantowej grawitacji w obserwacjach kosmosu?

W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać na te tematy z prof. Jerzym Kowalskim-Glikmanem, fizykiem teoretycznym zajmującym się kwantową grawitacją i strukturą czasoprzestrzeni.

W tej rozmowie poruszamy m.in. następujące kwestie:

- Jak ogólna teoria względności zmieniła nasze rozumienie czasu i przestrzeni?
- Co oznacza, że materia wpływa na geometrię czasoprzestrzeni, a geometria na ruch materii?
- Jak zasada nieoznaczoności wiąże się z możliwością obserwowania coraz mniejszych obiektów?
- Czym jest długość Plancka i czy wyznacza granicę tego, co możemy zaobserwować?
- Dlaczego wnętrza czarnych dziur i bardzo wczesny Wszechświat wymagają pełniejszego opisu?
- Czy osobliwości oznaczają istnienie nieskończoności w przyrodzie, czy granicę stosowalności teorii?
- Z jakimi problemami mierzą się teoria strun i pętlowa kwantowa grawitacja?
- Jak można sprawdzać teorie dotyczące skal energii poza zasięgiem naszych eksperymentów?
- Czy obserwacje błysków gamma mogą ujawnić zależność prędkości światła od energii?
- Dlaczego czas i przestrzeń odgrywają różne role w mechanice kwantowej i ogólnej teorii względności?
- Jak sztuczna inteligencja zmienia pracę fizyków i czy trafne przewidywania wystarczą, żeby mówić o zrozumieniu świata?

Prof. Jerzy Kowalski-Glikman jest związany z Instytutem Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Narodowym Centrum Badań Jądrowych. Zajmuje się kwantową grawitacją, strukturą czasoprzestrzeni oraz możliwościami sprawdzania modeli teoretycznych za pomocą obserwacji astrofizycznych. Jest również popularyzatorem nauki i autorem tekstów publikowanych w portalu Pulsar.

Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Jerzy_Kowalski-Glikman

Rozdziały:

00:00:00 Wstęp
00:00:59 Jak fizyka rozumie czas i przestrzeń?
00:07:37 Zasada nieoznaczoności i granice pomiaru
00:11:47 Długość Plancka i granice rozdzielczości
00:16:28 Dlaczego potrzebujemy kwantowej grawitacji?
00:20:24 Czarne dziury, osobliwości i początek Wszechświata
00:26:27 Teoria strun i pętlowa kwantowa grawitacja
00:31:19 Poszukiwanie rozpadu protonu i testowanie nowych teorii
00:35:49 Błyski gamma i poszukiwanie śladów kwantowej grawitacji
00:41:47 Dlaczego tak trudno połączyć mechanikę kwantową z grawitacją?
00:46:42 Sztuczna inteligencja w pracy fizyka
00:49:27 Czy zrozumiemy teorię stworzoną przez AI?

Nazywam się Michał Szyc, a to jest podcast "To Bardziej Skomplikowane".

Jeśli uważasz, że analityczne i merytoryczne rozmowy są w internecie potrzebne, zostaw subskrypcję i łapkę w górę, aby pomóc temu materiałowi w przebiciu się przez algorytmy.

Jeśli chcesz dołączyć do społeczności podcastu na Discordzie i podyskutować o odcinkach oraz poruszanych w nich tematach, możesz to zrobić przez Patronite, wspierając jednocześnie dalszy rozwój projektu.

Wsparcie projektu i dostęp do społeczności: https://patronite.pl/tobardziejskomplikowane

Podziękowania dla patronów wspierających projekt:
Sebastian Jaskulski

Tous les épisodes de To Bardziej Skomplikowane

Paramètres

Affichage

Langue

Détermine les stations affichées en premier sur la page d’accueil.

Historique

Les stations et épisodes écoutés récemment et tes dernières recherches sont seulement enregistrés dans ce navigateur.

Notifications

Un court message quand un podcast que tu suis publie un nouvel épisode. Désactive un podcast précis avec la cloche sur sa page.

Compte

Enregistrez vos favoris – dans l’app et sur le site.

Raccourcis clavier

/
Ouvrir la recherche
Espace
Lecture ou pause
← →
Dans le lecteur : 15 s en arrière, 30 s en avant (épisodes) · dans une rangée : tuile suivante
↑ ↓
Dans une rangée : cible dans la tuile
Début / Fin
Dans une rangée : première ou dernière tuile
Esc
Fermer la fenêtre ou le menu
?
Cet aperçu
En cours de lecture

Voir la station

À suivre

    Ajoutez des épisodes avec « À suivre » – ils seront lus après l'épisode en cours.