
1172. Książę Józef Poniatowski. Droga do Niepodległości - rozmowa z prof. Jarosławem Czubatym
Notas del episodio
Rozmowa z prof. Jarosławem Czubatym w ramach cyklu "Droga do Niepodległości", Fundacja Wspomagania Wsi [22 stycznia 2017 r.]
Czy jeden z największych polskich bohaterów narodowych mógł zostać austriackim generałem, a jego pomnik stanąć w centrum Wiednia zamiast Warszawy? Historia księcia Józefa Poniatowskiego pokazuje, jak nieoczywiste były drogi prowadzące do polskiego patriotyzmu u schyłku XVIII i na początku XIX wieku.
Bratanek ostatniego króla Polski, Stanisława Augusta Poniatowskiego, urodził się w Wiedniu, wychowywał w kręgu habsburskiej arystokracji i rozpoczynał służbę wojskową w armii austriackiej. Nic nie wskazywało na to, że stanie się jednym z najważniejszych symboli polskiej walki o niepodległość. Jak zauważa prof. Jarosław Czubaty, gdyby nie szczególny zbieg okoliczności, książę Józef mógłby zapisać się w historii jako zasłużony dowódca monarchii habsburskiej.
Jak więc doszło do tego, że młody arystokrata związany z wiedeńskim dworem postanowił służyć Polsce? Co skłoniło go do udziału w wojnie w obronie Konstytucji 3 maja w 1792 roku, a następnie w powstaniu kościuszkowskim? Jak odnajdywał się w rzeczywistości po upadku Rzeczypospolitej i dlaczego związał swoje nadzieje z Napoleonem?
W rozmowie prof. Jarosław Czubaty przybliża kolejne etapy życia księcia Józefa Poniatowskiego - od młodości i początków kariery wojskowej, przez trudne wybory polityczne epoki rozbiorów, po dowodzenie wojskami Księstwa Warszawskiego. Szczególne miejsce zajmują kampania 1809 roku, wojna Napoleona z Rosją w 1812 roku oraz ostatnia kampania księcia w 1813 roku, zakończona jego śmiercią w bitwie pod Lipskiem.
To również opowieść o człowieku, którego biografia nie mieści się w prostym wizerunku narodowego bohatera. Poniatowski był arystokratą, żołnierzem, dowódcą i politykiem, ale też człowiekiem o żywym temperamencie, którego życie osobiste i publiczne budziło zainteresowanie współczesnych. Jego droga do narodowej legendy prowadziła przez wojskowe sukcesy, polityczne rozczarowania, osobiste wybory i dramatyczny finał.
Jak rodzi się bohater narodowy? Ile w jego legendzie jest rzeczywistych zasług, a ile późniejszej pamięci o człowieku i jego czynach? Rozmowa pozwala spojrzeć na księcia Józefa Poniatowskiego nie tylko przez pryzmat pomników, obrazów i szkolnych podręczników, lecz także przez skomplikowaną historię epoki, w której przyszło mu żyć.
Prof. dr hab. Jarosław Czubaty - historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, związany z Zakładem Historii XIX wieku Wydziału Historii UW. Specjalizuje się w historii Polski i Europy przełomu XVIII i XIX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem epoki napoleońskiej, historii wojskowości, przemian społecznych oraz mentalności i postaw politycznych Polaków w okresie utraty niepodległości. Autor licznych publikacji naukowych, w tym książek „Księstwo Warszawskie (1807-1815)”, „Wodzowie i politycy. Generalicja polska 1806-1815” oraz „Zasada »dwóch sumień«. Normy postępowania i granice kompromisu politycznego Polaków w sytuacjach wyboru (1795-1815)”. Laureat Nagrody Klio za książkę „Zasada »dwóch sumień«”.
https://wszechnica.org.pl/wyklad/droga-do-niepodleglosci-ksiaze-jozef-poniatowski/
Droga do Niepodległości
Choć po 1795 roku Polska na 123 lata zniknęła z mapy Europy, nie oznaczało to końca polskiego życia politycznego, społecznego i kulturalnego. Droga do odzyskania niepodległości w 1918 roku prowadziła nie tylko przez powstania i walkę zbrojną, ale także przez rozwój gospodarki, edukacji, nauki i kultury oraz budowanie nowoczesnego społeczeństwa.
Polacy działali wbrew zaborcom, ale niekiedy również podejmowali z nimi współpracę, szukając możliwości realizacji własnych celów. Wybierali różne strategie, spierali się o przyszłość kraju i nie zawsze jednakowo rozumieli patriotyzm.
#DrogaDoNiepodległości #JózefPoniatowski #JarosławCzubaty #HistoriaPolski #Historia #Niepodległość #RozbioryPolski #EpokaNapoleońska #KsięstwoWarszawskie #Napoleon #WszechnicaFWW #FundacjaWspomaganiaWsi