Pular para o conteúdo

1172. Książę Józef Poniatowski. Droga do Niepodległości - rozmowa z prof. Jarosławem Czubatym

2 de novembro de 2026 · 57 min

Notas do episódio

Rozmowa z prof. Jarosławem Czubatym w ramach cyklu "Droga do Niepodległości", Fundacja Wspomagania Wsi [22 stycznia 2017 r.]

Czy jeden z największych polskich bohaterów narodowych mógł zostać austriackim generałem, a jego pomnik stanąć w centrum Wiednia zamiast Warszawy? Historia księcia Józefa Poniatowskiego pokazuje, jak nieoczywiste były drogi prowadzące do polskiego patriotyzmu u schyłku XVIII i na początku XIX wieku.

Bratanek ostatniego króla Polski, Stanisława Augusta Poniatowskiego, urodził się w Wiedniu, wychowywał w kręgu habsburskiej arystokracji i rozpoczynał służbę wojskową w armii austriackiej. Nic nie wskazywało na to, że stanie się jednym z najważniejszych symboli polskiej walki o niepodległość. Jak zauważa prof. Jarosław Czubaty, gdyby nie szczególny zbieg okoliczności, książę Józef mógłby zapisać się w historii jako zasłużony dowódca monarchii habsburskiej.

Jak więc doszło do tego, że młody arystokrata związany z wiedeńskim dworem postanowił służyć Polsce? Co skłoniło go do udziału w wojnie w obronie Konstytucji 3 maja w 1792 roku, a następnie w powstaniu kościuszkowskim? Jak odnajdywał się w rzeczywistości po upadku Rzeczypospolitej i dlaczego związał swoje nadzieje z Napoleonem?

W rozmowie prof. Jarosław Czubaty przybliża kolejne etapy życia księcia Józefa Poniatowskiego - od młodości i początków kariery wojskowej, przez trudne wybory polityczne epoki rozbiorów, po dowodzenie wojskami Księstwa Warszawskiego. Szczególne miejsce zajmują kampania 1809 roku, wojna Napoleona z Rosją w 1812 roku oraz ostatnia kampania księcia w 1813 roku, zakończona jego śmiercią w bitwie pod Lipskiem.

To również opowieść o człowieku, którego biografia nie mieści się w prostym wizerunku narodowego bohatera. Poniatowski był arystokratą, żołnierzem, dowódcą i politykiem, ale też człowiekiem o żywym temperamencie, którego życie osobiste i publiczne budziło zainteresowanie współczesnych. Jego droga do narodowej legendy prowadziła przez wojskowe sukcesy, polityczne rozczarowania, osobiste wybory i dramatyczny finał.

Jak rodzi się bohater narodowy? Ile w jego legendzie jest rzeczywistych zasług, a ile późniejszej pamięci o człowieku i jego czynach? Rozmowa pozwala spojrzeć na księcia Józefa Poniatowskiego nie tylko przez pryzmat pomników, obrazów i szkolnych podręczników, lecz także przez skomplikowaną historię epoki, w której przyszło mu żyć.

Prof. dr hab. Jarosław Czubaty - historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, związany z Zakładem Historii XIX wieku Wydziału Historii UW. Specjalizuje się w historii Polski i Europy przełomu XVIII i XIX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem epoki napoleońskiej, historii wojskowości, przemian społecznych oraz mentalności i postaw politycznych Polaków w okresie utraty niepodległości. Autor licznych publikacji naukowych, w tym książek „Księstwo Warszawskie (1807-1815)”, „Wodzowie i politycy. Generalicja polska 1806-1815” oraz „Zasada »dwóch sumień«. Normy postępowania i granice kompromisu politycznego Polaków w sytuacjach wyboru (1795-1815)”. Laureat Nagrody Klio za książkę „Zasada »dwóch sumień«”.

https://wszechnica.org.pl/wyklad/droga-do-niepodleglosci-ksiaze-jozef-poniatowski/

Droga do Niepodległości

Choć po 1795 roku Polska na 123 lata zniknęła z mapy Europy, nie oznaczało to końca polskiego życia politycznego, społecznego i kulturalnego. Droga do odzyskania niepodległości w 1918 roku prowadziła nie tylko przez powstania i walkę zbrojną, ale także przez rozwój gospodarki, edukacji, nauki i kultury oraz budowanie nowoczesnego społeczeństwa.

Polacy działali wbrew zaborcom, ale niekiedy również podejmowali z nimi współpracę, szukając możliwości realizacji własnych celów. Wybierali różne strategie, spierali się o przyszłość kraju i nie zawsze jednakowo rozumieli patriotyzm.

#DrogaDoNiepodległości #JózefPoniatowski #JarosławCzubaty #HistoriaPolski #Historia #Niepodległość #RozbioryPolski #EpokaNapoleońska #KsięstwoWarszawskie #Napoleon #WszechnicaFWW #FundacjaWspomaganiaWsi


Todos os episódios de Wszechnica FWW – Historia

Configurações

Exibição

Idioma

Define quais estações você vê primeiro na página inicial.

Histórico

As rádios e episódios ouvidos recentemente e suas últimas buscas ficam só neste navegador.

Avisos

Um aviso rápido quando um podcast que você segue tem um episódio novo. Desative podcasts individuais pelo sino na página deles.

Conta

Salve favoritos – no app e no site.

Atalhos de teclado

/
Abrir busca
Espaço
Reproduzir ou pausar
← →
No player: voltar 15 s, avançar 30 s (episódios) · na fileira: próximo bloco
↑ ↓
Na fileira: alvo dentro do bloco
Home / End
Na fileira: primeiro ou último bloco
Esc
Fechar janela ou menu
?
Esta visão geral
Tocando agora

Ir para a estação

A seguir

    Adicione episódios com “A seguir” – eles tocam depois do episódio atual.