Aller au contenu

I wojna światowa. Polska tragedia, o której zapomnieliśmy | prof. Andrzej Chwalba

10 novembre 2026 · 50 min

Notes de l’épisode

I wojna światowa była dla Polaków wojną zaborców. Miliony mieszkańców ziem polskich wcielono do armii państw, które podzieliły między siebie Polskę. Walczyli w obcych mundurach, na frontach, które często nie miały nic wspólnego z polskimi aspiracjami niepodległościowymi.Jak wyglądała Wielka Wojna z perspektywy Krakowa? Miasto znajdowało się wówczas w granicach monarchii austro-węgierskiej i pełniło ważną funkcję strategiczną jako potężna twierdza. W 1914 roku znalazło się w bezpośrednim zagrożeniu ze strony wojsk rosyjskich. Walki w okolicach Krakowa, ewakuacja mieszkańców, zniszczenia podmiejskich miejscowości, głód i wojenne ograniczenia na lata zmieniły życie krakowian.W rozmowie z prof. Andrzejem Chwalbą przyglądamy się także mniej znanym aspektom polskiej historii I wojny światowej. Rozmawiamy o Polakach służących w armiach zaborczych, polskich generałach i oficerach, Legionach Polskich oraz o tym, jak mieszkańcy Krakowa przeżywali upadek monarchii Habsburgów.Pojawia się również pytanie o galicyjską nostalgię za Franciszkiem Józefem. Skąd wzięła się sympatia części krakowian do cesarza? Czy rzeczywiście Galicja była najlepszym z zaborów? I jak wyglądały pierwsze chwile odzyskiwania niepodległości w Krakowie?To opowieść o wojnie, która przez lata pozostawała w cieniu II wojny światowej, a przecież rozstrzygnęła o losach milionów Polaków i stworzyła warunki do odrodzenia państwa polskiego.Gość: prof. Andrzej Chwalba – historyk, autor książki Miasto na froncie wojny. Kraków 1914–1918.Rozdziały02:35 – Czy Galicja była najlepszym zaborem?04:40 – Kraków jako twierdza Austro-Węgier08:00 – Franciszek Józef i wojskowy charakter Krakowa10:40 – Jak zmieniała się krakowska twierdza?12:00 – Dlaczego I wojna światowa zniknęła z polskiej pamięci?13:00 – 3–3,5 miliona Polaków w armiach zaborczych14:00 – Polscy generałowie i oficerowie w obcych mundurach19:00 – Początek wojny i rosyjskie zagrożenie dla Krakowa20:50 – Bitwa pod Krakowem i zniszczone podmiejskie miejscowości22:00 – Ewakuacja, uchodźcy i dramat mieszkańców25:00 – Jak Kraków radził sobie z wojennym kryzysem?28:00 – Franciszek Józef, głód i codzienność w czasie wojny30:00 – Polacy w Legionach i walka o niepodległość33:00 – Krakowskie elity wobec końca monarchii38:00 – Październik 1918 roku: rozbrajanie Austriaków40:00 – Portret Franciszka Józefa i symboliczny koniec epoki43:00 – Tarnów i pierwsze akty niepodległości46:00 – Piłsudski, Kraków i droga do wolnej Polski48:00 – Apel o jedność w chwili odrodzenia państwa

Tous les épisodes de Historia, jakiej nie znacie

Paramètres

Affichage

Langue

Détermine les stations affichées en premier sur la page d’accueil.

Historique

Les stations et épisodes écoutés récemment et tes dernières recherches sont seulement enregistrés dans ce navigateur.

Notifications

Un court message quand un podcast que tu suis publie un nouvel épisode. Désactive un podcast précis avec la cloche sur sa page.

Compte

Enregistrez vos favoris – dans l’app et sur le site.

Raccourcis clavier

/
Ouvrir la recherche
Espace
Lecture ou pause
← →
Dans le lecteur : 15 s en arrière, 30 s en avant (épisodes) · dans une rangée : tuile suivante
↑ ↓
Dans une rangée : cible dans la tuile
Début / Fin
Dans une rangée : première ou dernière tuile
Esc
Fermer la fenêtre ou le menu
?
Cet aperçu
En cours de lecture

Voir la station

À suivre

    Ajoutez des épisodes avec « À suivre » – ils seront lus après l'épisode en cours.