
I wojna światowa. Polska tragedia, o której zapomnieliśmy | prof. Andrzej Chwalba
Shownotes
I wojna światowa była dla Polaków wojną zaborców. Miliony mieszkańców ziem polskich wcielono do armii państw, które podzieliły między siebie Polskę. Walczyli w obcych mundurach, na frontach, które często nie miały nic wspólnego z polskimi aspiracjami niepodległościowymi.Jak wyglądała Wielka Wojna z perspektywy Krakowa? Miasto znajdowało się wówczas w granicach monarchii austro-węgierskiej i pełniło ważną funkcję strategiczną jako potężna twierdza. W 1914 roku znalazło się w bezpośrednim zagrożeniu ze strony wojsk rosyjskich. Walki w okolicach Krakowa, ewakuacja mieszkańców, zniszczenia podmiejskich miejscowości, głód i wojenne ograniczenia na lata zmieniły życie krakowian.W rozmowie z prof. Andrzejem Chwalbą przyglądamy się także mniej znanym aspektom polskiej historii I wojny światowej. Rozmawiamy o Polakach służących w armiach zaborczych, polskich generałach i oficerach, Legionach Polskich oraz o tym, jak mieszkańcy Krakowa przeżywali upadek monarchii Habsburgów.Pojawia się również pytanie o galicyjską nostalgię za Franciszkiem Józefem. Skąd wzięła się sympatia części krakowian do cesarza? Czy rzeczywiście Galicja była najlepszym z zaborów? I jak wyglądały pierwsze chwile odzyskiwania niepodległości w Krakowie?To opowieść o wojnie, która przez lata pozostawała w cieniu II wojny światowej, a przecież rozstrzygnęła o losach milionów Polaków i stworzyła warunki do odrodzenia państwa polskiego.Gość: prof. Andrzej Chwalba – historyk, autor książki Miasto na froncie wojny. Kraków 1914–1918.Rozdziały02:35 – Czy Galicja była najlepszym zaborem?04:40 – Kraków jako twierdza Austro-Węgier08:00 – Franciszek Józef i wojskowy charakter Krakowa10:40 – Jak zmieniała się krakowska twierdza?12:00 – Dlaczego I wojna światowa zniknęła z polskiej pamięci?13:00 – 3–3,5 miliona Polaków w armiach zaborczych14:00 – Polscy generałowie i oficerowie w obcych mundurach19:00 – Początek wojny i rosyjskie zagrożenie dla Krakowa20:50 – Bitwa pod Krakowem i zniszczone podmiejskie miejscowości22:00 – Ewakuacja, uchodźcy i dramat mieszkańców25:00 – Jak Kraków radził sobie z wojennym kryzysem?28:00 – Franciszek Józef, głód i codzienność w czasie wojny30:00 – Polacy w Legionach i walka o niepodległość33:00 – Krakowskie elity wobec końca monarchii38:00 – Październik 1918 roku: rozbrajanie Austriaków40:00 – Portret Franciszka Józefa i symboliczny koniec epoki43:00 – Tarnów i pierwsze akty niepodległości46:00 – Piłsudski, Kraków i droga do wolnej Polski48:00 – Apel o jedność w chwili odrodzenia państwa