Zum Inhalt springen

I wojna światowa. Polska tragedia, o której zapomnieliśmy | prof. Andrzej Chwalba

10.11.2026 · 50 Min.

Shownotes

I wojna światowa była dla Polaków wojną zaborców. Miliony mieszkańców ziem polskich wcielono do armii państw, które podzieliły między siebie Polskę. Walczyli w obcych mundurach, na frontach, które często nie miały nic wspólnego z polskimi aspiracjami niepodległościowymi.Jak wyglądała Wielka Wojna z perspektywy Krakowa? Miasto znajdowało się wówczas w granicach monarchii austro-węgierskiej i pełniło ważną funkcję strategiczną jako potężna twierdza. W 1914 roku znalazło się w bezpośrednim zagrożeniu ze strony wojsk rosyjskich. Walki w okolicach Krakowa, ewakuacja mieszkańców, zniszczenia podmiejskich miejscowości, głód i wojenne ograniczenia na lata zmieniły życie krakowian.W rozmowie z prof. Andrzejem Chwalbą przyglądamy się także mniej znanym aspektom polskiej historii I wojny światowej. Rozmawiamy o Polakach służących w armiach zaborczych, polskich generałach i oficerach, Legionach Polskich oraz o tym, jak mieszkańcy Krakowa przeżywali upadek monarchii Habsburgów.Pojawia się również pytanie o galicyjską nostalgię za Franciszkiem Józefem. Skąd wzięła się sympatia części krakowian do cesarza? Czy rzeczywiście Galicja była najlepszym z zaborów? I jak wyglądały pierwsze chwile odzyskiwania niepodległości w Krakowie?To opowieść o wojnie, która przez lata pozostawała w cieniu II wojny światowej, a przecież rozstrzygnęła o losach milionów Polaków i stworzyła warunki do odrodzenia państwa polskiego.Gość: prof. Andrzej Chwalba – historyk, autor książki Miasto na froncie wojny. Kraków 1914–1918.Rozdziały02:35 – Czy Galicja była najlepszym zaborem?04:40 – Kraków jako twierdza Austro-Węgier08:00 – Franciszek Józef i wojskowy charakter Krakowa10:40 – Jak zmieniała się krakowska twierdza?12:00 – Dlaczego I wojna światowa zniknęła z polskiej pamięci?13:00 – 3–3,5 miliona Polaków w armiach zaborczych14:00 – Polscy generałowie i oficerowie w obcych mundurach19:00 – Początek wojny i rosyjskie zagrożenie dla Krakowa20:50 – Bitwa pod Krakowem i zniszczone podmiejskie miejscowości22:00 – Ewakuacja, uchodźcy i dramat mieszkańców25:00 – Jak Kraków radził sobie z wojennym kryzysem?28:00 – Franciszek Józef, głód i codzienność w czasie wojny30:00 – Polacy w Legionach i walka o niepodległość33:00 – Krakowskie elity wobec końca monarchii38:00 – Październik 1918 roku: rozbrajanie Austriaków40:00 – Portret Franciszka Józefa i symboliczny koniec epoki43:00 – Tarnów i pierwsze akty niepodległości46:00 – Piłsudski, Kraków i droga do wolnej Polski48:00 – Apel o jedność w chwili odrodzenia państwa

Alle Folgen von Historia, jakiej nie znacie

Einstellungen

Darstellung

Sprache

Bestimmt, welche Sender dir auf der Startseite zuerst gezeigt werden.

Verlauf

Zuletzt gehörte Sender und Folgen und deine letzten Suchen liegen nur in diesem Browser.

Hinweise

Ein kurzer Hinweis, wenn ein Podcast, dem du folgst, eine neue Folge hat. Einzelne Podcasts stellst du über die Glocke auf ihrer Seite ab.

Konto

Favoriten speichern – in der App und auf der Website.

Tastenkürzel

/
Suche öffnen
Leertaste
Abspielen oder anhalten
← →
Im Player: 15 s zurück, 30 s vor (Folgen) · im Regal: nächste Kachel
↑ ↓
Im Regal: Ziel innerhalb der Kachel
Pos1 / Ende
Im Regal: erste bzw. letzte Kachel
Esc
Fenster oder Menü schließen
?
Diese Übersicht
Läuft gerade

Zur Senderseite

Als Nächstes

    Folgen mit „Als Nächstes“ vormerken – sie laufen nach der aktuellen Folge.