Ne Biliyor Us?

1. İlişkilerde fedakarlık, enayilik ve bencillik |60|

   7 novembre 202617 minÉpisode 60À suivre

   Bu bölümde fedakârlığı ve iki sınırını ele alıyoruz: fedakârlığın enayiliğe, fedakâr olmamanın da bencilliğe dönüştüğü sınırlar.Yanıt aradığımız sorular:Neden hepimiz kendimizi çevremizdekilerden daha fedakâr …

   Notes de l’épisode

   Bu bölümde fedakârlığı ve iki sınırını ele alıyoruz: fedakârlığın enayiliğe, fedakâr olmamanın da bencilliğe dönüştüğü sınırlar.

   Yanıt aradığımız sorular:

   • Neden hepimiz kendimizi çevremizdekilerden daha fedakâr görürüz?
   • Fedakârlık bize ve ilişkilerimize ne zaman iyi gelir, ne zaman zarar verir?
   • Fedakârlık ne zaman enayiliğe dönüşür?
   • Suistimal edildiğimizi görsek bile neden fedakârlık yapmaya devam ederiz?
   • Fedakârlık öğrenilmiş bir davranış mı, yoksa genetik mi?
   • Fedakârlık yapmamak ne zaman bencillik olur?
   • Annelikte yapmak zorunda olduklarımızı fedakârlıkla mı karıştırıyoruz?

   İçerik

   (00:00) Giriş
   (01:33) Neden herkes kendini daha fedakâr görür?
   (02:50) Fedakârlık ne zaman iyi gelir?
   (07:09) Birinci sınır: Fedakârlık, enayilik ve kendini susturma
   (10:21) Fedakârlık genetik mi, öğrenilmiş mi?
   (13:54) İkinci sınır: Kendini gözetmek ve bencillik
   (14:50) Annelik
   (16:10) Özet ve kapanış

   Kaynaklar

   Epley, N., & Dunning, D. (2000). Feeling "holier than thou": Are self-serving assessments produced by errors in self- or social prediction? Journal of Personality and Social Psychology, 79(6), 861–875.

   Tappin, B. M., & McKay, R. T. (2017). The illusion of moral superiority. Social Psychological and Personality Science, 8(6), 623–631.

   Righetti, F., Sakaluk, J. K., Faure, R., & Impett, E. A. (2020). The link between sacrifice and relational and personal well-being: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 146(10), 900–921.

   Pintea, S., & Gatea, A. (2021). The relationship between self-silencing and depression: A meta-analysis. Journal of Social and Clinical Psychology, 40(4), 333.

   Ando, J., & Kawamoto, T. (2021). Genetic and environmental structure of altruism characterized by recipients in relation to personality. Medicina, 57(6), 593.

   Knafo, A., & Plomin, R. (2006). Prosocial behavior from early to middle childhood: Genetic and environmental influences on stability and change. Developmental Psychology, 42(5), 771–786.

   Le, B. M., Impett, E. A., Lemay, E. P., Muise, A., & Tskhay, K. O. (2018). Communal motivation and well-being in interpersonal relationships: An integrative review and meta-analysis. Psychological Bulletin, 144(1), 1–25.

   Rizzo, K. M., Schiffrin, H. H., & Liss, M. (2013). Insight into the parenthood paradox: Mental health outcomes of intensive mothering. Journal of Child and Family Studies, 22(5), 614–620.

   
   

   İletişim
   
   [email protected]
   
   https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

2. Panik atağı nedir, panik bozukluğu nasıl düzelir? |59|

   21 octobre 202616 minÉpisode 59À suivre

   Bu bölümde panik ataklarını ve panik bozukluğunu ele alıyoruz.Yanıt aradığımız sorular:Panik atağında "öleceğim" hissi neden bu kadar gerçek gelir?Panik atağı ile panik bozukluğu arasındaki fark nedir?Panik …

   Notes de l’épisode

   Bu bölümde panik ataklarını ve panik bozukluğunu ele alıyoruz.

   Yanıt aradığımız sorular:

   • Panik atağında "öleceğim" hissi neden bu kadar gerçek gelir?
   • Panik atağı ile panik bozukluğu arasındaki fark nedir?
   • Panik atağından ölünür mü, bayılınır mı?
   • Bir atak neden birkaç dakika içinde kendiliğinden geçer?
   • Panik atağı kimlerde panik bozukluğuna dönüşür?
   • Kaçınmak ve yanımızda ilaç taşımak neden döngüyü besler?
   • İlaç mı, terapi mi?

   İçerik

   (00:00) Giriş: Panik atağında ne yaşanır?
   (02:09) Korkunun evrimsel işlevi
   (03:35) Panik atağı ve panik bozukluğu
   (04:07) Panik atağının kısır döngüsü
   (08:10) Bozukluğa dönüşmenin risk etkenleri
   (09:23) Kaçınma ve güvenlik arama davranışları
   (10:47) Tedavi seçenekleri: ilaç ve terapi

   Kaynaklar

   Clark, D. M. (1986). A cognitive approach to panic. Behaviour Research and Therapy, 24(4), 461–470.

   Schmidt, N. B., Lerew, D. R., & Jackson, R. J. (1997). The role of anxiety sensitivity in the pathogenesis of panic: Prospective evaluation of spontaneous panic attacks during acute stress. Journal of Abnormal Psychology, 106(3), 355–364.

   Smits, J. A. J., Berry, A. C., Rosenfield, D., Powers, M. B., Behar, E., & Otto, M. W. (2008). Reducing anxiety sensitivity with exercise. Depression and Anxiety, 25(8), 689–699.

   Pamukova Halk'ın haberi (2017). Özdoğan Kan, zeytinlikte ayının kovaladığı anları anlatıyor (açılıştaki ses kaydı).

   Bonus: educatedear'ın "Ayı Gören Adam" isimli sanat eseri.

   İletişim
   
   [email protected]
   
   https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

3. Kahve molası: Deniz Göktaş ve ifade özgürlüğü üzerine

   1 octobre 20267 minÀ suivre

   Komedyen Deniz Göktaş'ın tahliyesinden yola çıkarak ifade özgürlüğü ve genel olarak özgürlüğe bakışımız üzerine, kısa bir kahve molası sohbeti.Yanıt aradığımız sorularNeden hepimiz özgürlüğe inandığımızı …

   Notes de l’épisode

   Komedyen Deniz Göktaş'ın tahliyesinden yola çıkarak ifade özgürlüğü ve genel olarak özgürlüğe bakışımız üzerine, kısa bir kahve molası sohbeti.

   Yanıt aradığımız sorular

   Neden hepimiz özgürlüğe inandığımızı söyleriz ama başkalarının özgürlüğüne müdahale edebiliriz?

   Başkalarının sözüne ya da kıyafetine karışırken aslında neyi savunuyoruz?

   "Zarar verme" nerede başlar? Eleştiri ile hakaret, tek bir kişinin kanaati ile organize bir linç arasındaki çizgiyi nasıl çekeriz?

   Kaynaklar

   On Liberty – John Stuart Mill

   The Open Society and Its Enemies – Karl Popper

   İletişim
   
   [email protected]
   
   https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

4. Yalan söylemeden yanıltmak: Medya, başlıklar ve görseller |58|

   23 septembre 202617 minÉpisode 58À suivre

   Bir haber başlığının bizi yanıltması için yalan söylemesi gerekmiyor. Bu bölümde başlıkların ve fotoğrafların algımızı nasıl yönlendirdiğine, tekrarın neden inandırdığına ve buna karşı ne yapabileceğimize …

   Notes de l’épisode

   Bir haber başlığının bizi yanıltması için yalan söylemesi gerekmiyor. Bu bölümde başlıkların ve fotoğrafların algımızı nasıl yönlendirdiğine, tekrarın neden inandırdığına ve buna karşı ne yapabileceğimize bakıyoruz.

   Yanıt aradığımız sorular

   • Bir başlık, tek kelime yalan söylemeden nasıl yanıltır?
   • Haberin yanındaki fotoğraf, kim hakkında ne düşündüğümüzü değiştirebilir mi?
   • Yazının tamamını okumak, başlığın açtığı hasarı onarır mı?
   • Hangi başlıklar daha çok tıklanıyor ve bu yirmi yılda medyayı nasıl değiştirdi?
   • Çarpıtan taraf hiçbir şey kaybetmiyor mu?
   • Bir şeyi ikinci kez duyduğumuzda neden ona daha çok inanırız?
   • Yanlış bilgi yayıldıktan sonra düzeltmek işe yarıyor mu?
   • Kanmamak için ne yapabiliriz?

   İçerik

   (0:00) Giriş: Akademisyenlere sosyal medya yasağı haberi

   (4:08) Yalan söylemeden çarpıtmak

   (6:53) Hangi başlıklara tıklıyoruz?

   (8:52) İstemeden yanıltma

   (10:19) Tekrar neden inandırır?

   (13:03) Yanlış bilgiyi düzeltmek mümkün mü?

   (14:02) Ne yapalım?

   Kaynaklar

   The effects of subtle misinformation in news headlines

   Exaggerated and questioning clickbait headlines and their influence on media learning

   Negativity drives online news consumption

   The evolution of online news headlines

   Did clickbait crack the code on virality?

   Clickbait — trust and credibility of digital news

   The effects of repetition frequency on the illusory truth effect

   The Effect of Repetition on Truth Judgments Across Development

   Negative news headlines are more attractive: negativity bias in online news reading and sharing

   A meta-analysis of correction effects in science-relevant misinformation

   An initial accuracy focus prevents illusory truth

   Accuracy prompts are a replicable and generalizable approach for reducing the spread of misinformation

   Can shifting attention to accuracy reduce misinformation on social media? A replication and extension in China

   Battling the coronavirus "infodemic" among social media users in Kenya and Nigeria

   The illusory truth effect: A review of how repetition increases belief in misinformation

   Sözcü — Akademisyenlere "garip" yasak

   YÖK Kamuoyu Açıklaması

   
   

   İletişim
   
   [email protected]
   
   https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

5. Narsist diye bir şey var mı? |57|

   27 août 202613 minÉpisode 57À suivre

   Bu bölümde, birini "narsist" olarak tanımlamanın karşımızdakini anlamamıza yardım edip etmediğini sorguluyoruz.İçerik(00:00) Giriş(01:35) Tanıda güvenilirlik nedir? (02:59) Uzmanların anlaşması yeterli mi? …

   Notes de l’épisode

   Bu bölümde, birini "narsist" olarak tanımlamanın karşımızdakini anlamamıza yardım edip etmediğini sorguluyoruz.

   İçerik

   (00:00) Giriş

   (01:35) Tanıda güvenilirlik nedir?

   (02:59) Uzmanların anlaşması yeterli mi?

   (05:05) Kategoriler neden çalışmıyor?

   (06:52) "Narsist" teriminin gündelik hayatta erimesi

   (08:07) Neden etiketliyoruz?

   (09:51) Narsist demenin asıl işlevi

   (10:58) Ne yapabiliriz?

   Kaynaklar

   Kernberg, O. F. (1975). Borderline Conditions and Pathological Narcissism. Jason Aronson.

   Kohut, H. (1971). The Analysis of the Self. International Universities Press.

   Tyrer, P., Crawford, M., Mulder, R. ve ark. (2011). The rationale for the reclassification of personality disorder in the 11th revision of the International Classification of Diseases (ICD-11). Personality and Mental Health, 5(4), 246–259.

   Oldham, J. M., Skodol, A. E., Kellman, H. D. ve ark. (1992). Diagnosis of DSM-III-R personality disorders by two structured interviews: patterns of comorbidity. American Journal of Psychiatry, 149(2), 213–220.

   
   

   İletişim
   
   [email protected]
   
   https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

6. Neden hep yorgunuz: Horlama ve uyku apnesi (Konuk: Özen Kaçmaz Başoğlu) |56|

   12 août 202624 minÉpisode 56À suivre

   Bu bölümde uykuda solunum bozukluklarını göğüs hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Özen Kaçmaz Başoğlu ile ele alıyoruz.Yanıt aradığımız sorular:Toplumda kaç kişide uyku apnesi var ve neden çoğu bunu …

   Notes de l’épisode

   Bu bölümde uykuda solunum bozukluklarını göğüs hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Özen Kaçmaz Başoğlu ile ele alıyoruz.

   Yanıt aradığımız sorular:

   • Toplumda kaç kişide uyku apnesi var ve neden çoğu bunu bilmiyor?
   • Horlamak tek başına uyku apnesi demek mi, ne zaman bir uyarı sayılmalı?
   • Uykuda nefesimizin durduğunu kendimiz fark edebilir miyiz?
   • Tek başına yaşayan biri uyku apnesinden nasıl şüphelenebilir?
   • Uyku apnesi sadece kilolu, orta yaşlı erkeklerde mi görülür? Kadınlarda, gençlerde, çocuklarda durum ne?
   • Akıllı saatler ve telefon uygulamaları uyku apnesi tanısı koyabilir mi?
   • Sırtüstü yatmak gerçekten fark yaratıyor mu?
   • Uykusuzluk ve depresyonla psikiyatriste başvuran birinde uyku apnesinden ne zaman şüphelenmeli?
   • Uyku apnesi hangi hastalıkların riskini artırıyor?
   • Burun bantları işe yarar mı, ameliyat kesin çözüm müdür?

   İçerik

   (00:00) Giriş ve konuğumuz

   (03:15) Ne kadar sık görülüyor?

   (04:10) Horlama, apne ve tanık

   (08:27) Kimlerde görülür?

   (10:28) Tanı ve yatış pozisyonu

   (15:26) Psikiyatri ve diğer hastalıklar

   (19:03) Tedavi ve kapanış

   Kaynaklar

   Benjafield, A. V., Ayas, N. T., Eastwood, P. R., ve ark. (2019). Estimation of the global prevalence and burden of obstructive sleep apnoea: a literature-based analysis. The Lancet Respiratory Medicine, 7(8), 687–698.

   Başoğlu, Ö. K., & Taşbakan, M. S. (2014). Elevated risk of sleepiness-related motor vehicle accidents in patients with obstructive sleep apnea syndrome: a case-control study. Traffic Injury Prevention, 15(5), 470–476.

   Guilleminault, C., Tilkian, A., & Dement, W. C. (1976). The sleep apnea syndromes. Annual Review of Medicine, 27, 465–484.

   Sullivan, C. E., Issa, F. G., Berthon-Jones, M., & Eves, L. (1981). Reversal of obstructive sleep apnoea by continuous positive airway pressure applied through the nares. The Lancet, 317(8225), 862–865.

   
   

   İletişim
   
   [email protected]
   
   https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

7. Nazar, övünmek ve hayallerini anlatmak |55|

   29 juillet 20269 minÉpisode 55À suivre

   Bu bölümde, iyi giden bir şeyi konuşmanın onu bozacağı inancını ve kendini övmenin psikolojisini ele alıyoruz.Yanıt aradığımız sorular:İyi giden bir şeyi konuşmak onu bozar mı? "Nazar değdi" dediğimizde aslında …

   Notes de l’épisode

   Bu bölümde, iyi giden bir şeyi konuşmanın onu bozacağı inancını ve kendini övmenin psikolojisini ele alıyoruz.

   Yanıt aradığımız sorular:

   • İyi giden bir şeyi konuşmak onu bozar mı? "Nazar değdi" dediğimizde aslında ne oluyor?
   • Kendimizle ilgili olumlu şeyleri anlatmak neden çoğu zaman itici görünür?
   • Bir hedefi başkalarına anlatmak onu gerçekleştirme şansımızı düşürür mü, yoksa bu bir mit mi?

   İçerik

   (00:00) Giriş
   (00:45) "Sus, nazar değmesin"
   (02:09) Kendini övme, aşırı tevazu ve iticilik
   (04:40) Hedefini anlatmak ulaşma şansını düşürür mü?
   (07:55) Nazar mı değdi?

   Kaynaklar

   Brookfield, C. R., Phillips, P. P. J., & Shorten, R. J. (2019). Q fever — the superstition of avoiding the word "quiet" as a coping mechanism: randomised controlled non-inferiority trial. BMJ, 367, l6446.

   Kahneman, D. (2011). Thinking, Fast and Slow. Farrar, Straus and Giroux.

   Rodell, J. B., Shanklin, B. C., & Frank, E. L. (2024). "I'm so stressed!": The relational consequences of stress bragging. Personnel Psychology, 77(4), 1441–1465.

   Johnson, M. K., Hashtroudi, S., & Lindsay, D. S. (1993). Source monitoring. Psychological Bulletin, 114(1), 3–28.

   Gollwitzer, P. M., Sheeran, P., Michalski, V., & Seifert, A. E. (2009). When intentions go public: Does social reality widen the intention-behavior gap? Psychological Science, 20(5), 612–618.

   Peetz, J., Buehler, R., & Wells, T. (2025). Goals out loud: Telling others about a goal increases support received and facilitates goal pursuit. Personality and Social Psychology Bulletin.

   
   

   İletişim
   
   [email protected]
   
   https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

8. Alışkanlık nasıl gelişir, nasıl sürer? |54|

   15 juillet 202615 minÉpisode 54À suivre

   Bu bölümde alışkanlıkların beynimizde nasıl kurulduğunu ve motivasyon bittiğinde bir davranışı sürdürenin ne olduğunu ele alıyoruz.Yanıt aradığımız sorular:Bir alışkanlık gerçekten 21 günde mi yerleşir? Bu …

   Notes de l’épisode

   Bu bölümde alışkanlıkların beynimizde nasıl kurulduğunu ve motivasyon bittiğinde bir davranışı sürdürenin ne olduğunu ele alıyoruz.

   Yanıt aradığımız sorular:

   • Bir alışkanlık gerçekten 21 günde mi yerleşir? Bu kural nereden çıktı?
   • Bir alışkanlığın oturması gerçekte ne kadar sürüyor?
   • Bir gün, hatta bir hafta ara vermek ilerlemeyi bozar mı?
   • Alışkanlık asla gelişmeyebilir mi?
   • Motivasyon ve ilk ödüller azaldığında bir davranışı sürdüren nedir?
   • Bir alışkanlığı kurmanın ya da sevmediğimiz bir alışkanlıktan kurtulmanın işe yarayan yolu nedir?
   • Genetik yatkınlık alışkanlıklarımızı ne kadar belirliyor?

   İçerik

   (00:00) Giriş
   (01:51) Alışkanlık nedir?
   (02:53) "21 gün" miti ve Maxwell Maltz'ın gözlemi
   (03:52) Gerçek süre: Lally'nin çalışması ve kişisel değişkenlik
   (05:05) Neye alıştığımız neden önemli: ipucu, sabitlik ve karar
   (06:38 ) Plato dönemi: ödüller azalınca ne olur?
   (08:03) Kaçış yolunu zorlaştırmak ve Odysseus'un halatı
   (09:54) Antrenör mü, arkadaş mı? Denetim bitince ne olur?
   (11:36) Kötü alışkanlıklar ve "yolu değil, engeli tasarlamak"
   (12:30) Biyoloji, genetik ve arazinin eğimi

   Kaynaklar

   Maxwell Maltz — Psycho-Cybernetics (1960)

   Lally, P., van Jaarsveld, C. H. M., Potts, H. W. W., & Wardle, J. (2010). How are habits formed: Modelling habit formation in the real world. European Journal of Social Psychology, 40(6), 998–1009.

   Lally, P., Wardle, J., & Gardner, B. (2011). Experiences of habit formation: A qualitative study. Psychology, Health & Medicine, 16(4), 484–489.

   Time to Form a Habit: A Systematic Review and Meta-Analysis of Health Behaviour Habit Formation and Its Determinants. Healthcare, 2024.

   Homeros — Odysseia

   
   

   İletişim
   
   [email protected]
   
   https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

9. Herkesin mi dikkati eksik? |53|

   17 juin 202614 minÉpisode 53À suivre

   Bu bölümde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunu (DEHB) tanı açısından sorgulayıcı bir gözle ele alıyoruz. Yanıt aradığımız sorular:Bir test, bir kişide DEHB olduğunu kesin olarak söyleyebilir mi?Pahalı …

   Notes de l’épisode

   Bu bölümde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunu (DEHB) tanı açısından sorgulayıcı bir gözle ele alıyoruz.

   Yanıt aradığımız sorular:

   • Bir test, bir kişide DEHB olduğunu kesin olarak söyleyebilir mi?
   • Pahalı dikkat testleri yaptırmaya değer mi?
   • Psikolojik testler aslında neyi ölçüyor?
   • DEHB neden bir "dopamin eksikliği" değil de farklı çalışan bir sistem?
   • Aynı dikkat yapısı neden kimi için iyi, kimi için kötü?
   • "Beklemeye tahammülsüzlük" gündelik hayatta nasıl görünüyor?
   • DEHB toplumda ne kadar sık — ve neden bu kadar çok insan kendinde görüyor?

   İçerik

   (00:00) Giriş ve bilyeler
   (02:12) Testle DEHB tanısı konur mu?
   (05:50) Hepimizin bir dikkat puanı var
   (07:03) Eksiklik değil, farklılık
   (09:48) Beklemeye tahammülsüzlük
   (11:48) Herkesin mi dikkati eksik?

   
   

   Kaynaklar

   Goddard, H. H. (1917). Mental Tests and the Immigrant. Journal of Delinquency, 2, 243-277.

   Marx, I., Hacker, T., Yu, X., Cortese, S., & Sonuga-Barke, E. (2021). ADHD and the Choice of Small Immediate Over Larger Delayed Rewards: A Comparative Meta-Analysis. Journal of Attention Disorders, 25(2), 171-187.

   Song, P., Zha, M., Yang, Q., Zhang, Y., Li, X., & Rudan, I. (2021). The prevalence of adult attention-deficit hyperactivity disorder: A global systematic review and meta-analysis. Journal of Global Health, 11, 04009.

   
   

   İletişim
   
   [email protected]
   
   https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

10. Yalan, ilişkiler ve güven |52|

    27 mai 202616 minÉpisode 52À suivre

    Bu bölümde sevdiklerimize neden yalan söylediğimizi, suskunluğun ne zaman bir yalana dönüştüğünü ve kırılan güvenin nasıl onarılabileceğini ele alıyoruz.Yanıt aradığımız sorular:Her yalan kötü müdür?Sevdiğimiz …

    Notes de l’épisode

    Bu bölümde sevdiklerimize neden yalan söylediğimizi, suskunluğun ne zaman bir yalana dönüştüğünü ve kırılan güvenin nasıl onarılabileceğini ele alıyoruz.

    Yanıt aradığımız sorular:

    • Her yalan kötü müdür?
    • Sevdiğimiz kişilere neden yalan söyleriz?
    • Bir şeyi söylememek de yalan sayılır mı?
    • Doğal mahremiyet ile bir şeyi örtbas etmek arasındaki sınır nerede?
    • Aldatma yaptıysak partnerimize itiraf etmeli miyiz?
    • Kırılan güven gerçekten onarılabilir mi?

    İçerik

    (00:00) Giriş ve yalanların ağırlığı
    (01:55) Prososyal yalan, antisosyal yalan ve radikal dürüstlük
    (04:10) Yakınlarımıza neden yalan söyleriz?
    (07:02) Söylememek de yalan mıdır?
    (07:37) Doğal mahremiyet mi, örtbas mı?
    (09:56) Aldatma ve itiraf
    (12:17) Kırılan güvenin onarımı

    Kaynaklar

    DePaulo, B. M., Kashy, D. A., Kirkendol, S. E., Wyer, M. M., & Epstein, J. A. (1996). Lying in everyday life. Journal of Personality and Social Psychology, 70(5), 979-995.

    DePaulo, B. M., & Kashy, D. A. (1998). Everyday lies in close and casual relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 74(1), 63-79.

    Blanton, B. (1994). Radical Honesty: How to Transform Your Life by Telling the Truth. Sparrowhawk Publications.

    Winnicott, D. W. (1971). Playing and Reality. Tavistock Publications.

    Giacobbi, M., & Lalot, F. (2025). Unpacking trust repair in couples: A systematic literature review. Journal of Family Therapy, 47(1), e12483.

    
    

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

11. Nasıl yalan söylüyor us? |51|

    6 mai 202615 minÉpisode 51À suivre

    Bu bölümde yalan söylemeyi nörobilim bakışıyla ele alıyoruz.Yanıt aradığımız sorular:İnsanlar günde ortalama kaç kez yalan söyler?Yalan söylemek sadece insana özgü bir beceri mi?Çocuklar yalan söylemeyi kaç …

    Notes de l’épisode

    Bu bölümde yalan söylemeyi nörobilim bakışıyla ele alıyoruz.

    Yanıt aradığımız sorular:

    • İnsanlar günde ortalama kaç kez yalan söyler?
    • Yalan söylemek sadece insana özgü bir beceri mi?
    • Çocuklar yalan söylemeyi kaç yaşında öğreniyor?
    • Cezalandırıcı yetiştirme tarzı dürüst çocuklar mı, yoksa daha iyi yalancılar mı yetiştiriyor?
    • Yalan söylerken beynimizde tam olarak neler oluyor?
    • Beynimiz tekrarlanan yalanlara alışıyor mu?
    • Bedensel ipuçlarına bakarak yalan tespit etmek gerçekten mümkün mü?

    İçerik

    (00:00) Günde kaç yalan söylüyoruz?

    (02:07) Hayvanlarda yalan ve Makyavelist Zeka

    (05:33) Çocuklarda yalanın gelişimi

    (08:11) Yalanın bilişsel maliyeti ve beyin bölgeleri

    (11:08) Beyin sahteciliğe nasıl alışıyor?

    (13:53) Othello hatası ve poligrafın güvenilirliği

    
    Kaynaklar

    Wheeler, B. C. (2009). Monkeys crying wolf? Tufted capuchin monkeys use anti-predator calls to usurp resources from conspecifics. Proceedings of the Royal Society B, 276(1669), 3013-3018.

    Byrne, R. W., & Whiten, A. (Eds.) (1988). Machiavellian Intelligence: Social Expertise and the Evolution of Intellect in Monkeys, Apes, and Humans. Oxford University Press.

    Dunbar, R. (1996). Grooming, Gossip, and the Evolution of Language. Harvard University Press.

    Talwar, V., & Lee, K. (2011). A punitive environment fosters children's dishonesty: A natural experiment. Child Development, 82(6), 1751-1758.

    Talwar, V., & Lee, K. (2002). Development of lying to conceal a transgression: Children's control of expressive behaviour during verbal deception. International Journal of Behavioral Development, 26(5), 436-444.

    Garrett, N., Lazzaro, S. C., Ariely, D., & Sharot, T. (2016). The brain adapts to dishonesty. Nature Neuroscience, 19(12), 1727-1732.

    Tavris, C., & Aronson, E. (2007). Mistakes Were Made (But Not by Me): Why We Justify Foolish Beliefs, Bad Decisions, and Hurtful Acts.

    Machiavelli, N. Prens (Türkçe çeviri).

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

12. Hayatın anlamı |50|

    22 avril 202614 minÉpisode 50À suivre

    Bu bölümde, iki yıldır konuştuğumuz tüm meselelerin arkasında duran büyük soruyu doğrudan ele alıyoruz: Hayatın bir anlamı var mı?İçerik(00:00) Giriş: Elli bölüm, bir soru(01:36) İki uyarı(02:43) Albert …

    Notes de l’épisode

    Bu bölümde, iki yıldır konuştuğumuz tüm meselelerin arkasında duran büyük soruyu doğrudan ele alıyoruz: Hayatın bir anlamı var mı?

    İçerik

    (00:00) Giriş: Elli bölüm, bir soru
    (01:36) İki uyarı
    (02:43) Albert Camus
    (06:28) Sisifos ve absürt
    (08:29) Üç seçenek ve isyan
    (09:29) Felsefi mi, depresif mi?
    (10:35) Hayat boş, Kerem Yılmazer ve Camus
    (12:38) Elli bölüm ve Sisifos ritüeli

    
    Kaynaklar

    Albert Camus — Sisifos Söyleni (çev. Tahsin Yücel, Can Yayınları)

    Albert Camus — Stanford Encyclopedia of Philosophy

    Olivier Todd — Albert Camus: A Life (Camus biyografisi)

    Homeros — İlyada, 6. Kitap

    Steger, M. F., Frazier, P., Oishi, S., & Kaler, M. (2006). The Meaning in Life Questionnaire: Assessing the presence of and search for meaning in life. Journal of Counseling Psychology, 53(1), 80–93.

    Kerem Yılmazer - Hayat Boş (1976, Söz: Ülkü Aker)

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

13. Bağlanma stilleri gerçek mi? |49|

    8 avril 202616 minÉpisode 49À suivre

    Mary Ainsworth'ün "yabancı durum deneyi" bağlanma stillerini tanımlayan en ünlü çalışmalardan biri. Ama 20 dakikalık bir laboratuvar gözlemiyle bir bebeğin bağlanma stilini belirlemek ne kadar güvenilir? …

    Notes de l’épisode

    Mary Ainsworth'ün "yabancı durum deneyi" bağlanma stillerini tanımlayan en ünlü çalışmalardan biri. Ama 20 dakikalık bir laboratuvar gözlemiyle bir bebeğin bağlanma stilini belirlemek ne kadar güvenilir? Bu bölümde bağlanma stillerinin nasıl keşfedildiğini, Ainsworth'ün hayat hikayesini ve bu kuramın gerçek dünyayı ne kadar yansıttığını sorguluyoruz.

    İçerik

    (00:00) Giriş

    (00:38) Mary Ainsworth'ün hayat hikayesi: Kanada ordusundan Uganda'ya

    (03:41) Baltimore çalışması ve yabancı durum deneyi

    (04:32) Üç bağlanma stili: güvenli, kaçıngan ve kaygılı-kararsız

    (07:19) Metodolojik eleştiriler: 20 dakikalık test yeterli mi?

    (08:28) Gözlemci etkisi ve ailelerin perspektifi

    (09:30) Örneklem seçimi ve kültürel kör nokta

    (10:33) Mizaç, anneleri suçlama ve "buzdolabı anne" kavramı

    (12:14) Kategorik yaklaşımın sınırları

    (13:33) Bağlanma stili değişir mi?

    Kaynaklar

    Ainsworth, M. D. S., Blehar, M. C., Waters, E. & Wall, S. — Patterns of Attachment: A Psychological Study of the Strange Situation (1978)

    Belsky, J. & Rovine, M. — Temperament and Attachment Security in the Strange Situation: An Empirical Rapprochement (1987)

    Van den Boom, D. C. — The Influence of Temperament and Mothering on Attachment and Exploration (1994)

    Fraley, R. C. — Attachment Stability From Infancy to Adulthood: Meta-Analysis and Dynamic Modeling of Developmental Mechanisms (2002)

    Fraley, R. C. & Spieker, S. J. — Are Infant Attachment Patterns Continuously or Categorically Distributed? (2003)

    Bettelheim, B. — The Empty Fortress: Infantile Autism and the Birth of the Self (1967)

    Rimland, B. — Infantile Autism: The Syndrome and Its Implications for a Neural Theory of Behavior (1964)

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

14. Nasıl bağlanırız? |48|

    25 mars 202613 minÉpisode 48À suivre

    Yeni doğmuş bir bebek birkaç gün içinde annesinin kokusunu diğer tüm kadınlardan ayırt edebiliyor ama bunu bilinçli olarak yapmıyor. Bağlanma, farkında bile olmadan beynimize kazınan bu tür izlerle başlıyor. Bu …

    Notes de l’épisode

    Yeni doğmuş bir bebek birkaç gün içinde annesinin kokusunu diğer tüm kadınlardan ayırt edebiliyor ama bunu bilinçli olarak yapmıyor. Bağlanma, farkında bile olmadan beynimize kazınan bu tür izlerle başlıyor. Bu bölümde bağlanma kuramının sancılı doğumunu ve bir bebeğin annesine bağlanırken beyninde neler olup bittiğini konuşuyoruz.

    İçerik

    (00:00) Bowlby'nin 1957 sunumu ve psikanalitik dünyanın tepkisi
    (03:22) Harlow'un tel anne — kumaş anne deneyi
    (04:59) Maymun Punch'ın hikayesi
    (06:28) Örtük bellek, açık bellek ve bebeğin hipokampusu
    (08:09) Kokunun bağlanmadaki yeri ve noradrenalin
    (08:43) Kötü olaylardan iyi anılar
    (10:11) Bağlanma şemaları nasıl oluşur?
    (11:46) Klein'a neden dargınım?

    Kaynaklar

    Bowlby, J. (1958). The Nature of the Child's Tie to His Mother. International Journal of Psycho-Analysis, 39, 350–373.

    Harlow, H. F. (1958). The Nature of Love. American Psychologist, 13, 573–685.

    Van der Horst, F. C. P., LeRoy, H. A., & Van der Veer, R. (2008). "When Strangers Meet": John Bowlby and Harry Harlow on Attachment Behavior. Integrative Psychological and Behavioral Science, 42(4), 370–388.

    Sullivan, R. M., Landers, M., Yeaman, B., & Wilson, D. A. (2000). Good Memories of Bad Events in Infancy. Nature, 407, 38–39.

    Tottenham, N., & Vannucci, A. (2025). Attachment as Prediction: Insights From Cognitive and Developmental Neuroscience. Current Directions in Psychological Science, 34(3), 195–206.

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

15. Neden hep yorgunuz: Uyku borcu ve biyolojik saat |47|

    11 mars 202615 minÉpisode 47À suivre

    Sabah alarmı çaldığında kendinizi dinlenmiş hissediyor musunuz? Çoğu kişi hissetmiyor. Bu bölümde kronik yorgunluğun önemli nedenlerinden biri olan iyi uyuyamamayı ele alıyoruz. Vücudumuzun iç saati nasıl …

    Notes de l’épisode

    Sabah alarmı çaldığında kendinizi dinlenmiş hissediyor musunuz? Çoğu kişi hissetmiyor. Bu bölümde kronik yorgunluğun önemli nedenlerinden biri olan iyi uyuyamamayı ele alıyoruz.

    Vücudumuzun iç saati nasıl çalışıyor?
    Kronotip farklılıkları neden önemli?
    Uyku borcu nasıl birikiyor?
    Gündüzden intikam almak için uykudan çalma döngüsü nelere yol açıyor?

    İçerik

    (00:00) Giriş: Neden herkes yorgun?
    (00:52) Vücudumuzun duvar saati: Hipotalamus ve sirkadiyen ritim
    (02:45) Kronotip, genetik ve sosyal jet lag
    (06:21) Uyku borcu: Sessizce biriken bedel
    (09:41) Gündüzden intikam almak: Uyku erteleme döngüsü
    (11:21) Peki ne yapalım? Ekranlar, kronotip ve sabit uyanma saati
    (13:39) Özet ve kapanış
    
    Kaynaklar

    The Cumulative Cost of Additional Wakefulness: Dose-Response Effects on Neurobehavioral Functions and Sleep Physiology From Chronic Sleep Restriction and Total Sleep Deprivation — Van Dongen ve ark. (2003)

    Chronotype, Cognitive Abilities, and Academic Achievement: A Meta-Analytic Investigation — Preckel ve ark. (2011)

    Impact of Sleep Duration on Executive Function and Brain Structure — Tai ve ark. (2022)

    How Smart Is It to Go to Bed with the Phone? The Impact of Short-Wavelength Light and Affective States on Sleep and Circadian Rhythms — Schmid ve ark. (2021)

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

16. Güç neden yozlaştırır? |46|

    25 février 202613 minÉpisode 46À suivre

    Bu bölümde güç dinamiklerinin psikolojisini ele alıyoruz. Güç ağlarının nasıl kurulduğunu ve bu ağların dışına çıkmanın neden bu kadar zor olduğunu inceliyoruz.İçerik(00:00) Giriş ve güç kavramı (00:52) French …

    Notes de l’épisode

    Bu bölümde güç dinamiklerinin psikolojisini ele alıyoruz. Güç ağlarının nasıl kurulduğunu ve bu ağların dışına çıkmanın neden bu kadar zor olduğunu inceliyoruz.

    İçerik

    (00:00) Giriş ve güç kavramı
    (00:52) French ve Raven: gücün altı kaynağı
    (01:54) Güç ağları ve Epstein vakası
    (03:16) Prestijin çekim gücü ve ait olma ihtiyacı
    (05:23) Karşılıklılık normu ve bağlanma
    (06:08) Sadakat, ödünler ve seçim piramidi
    (07:26) İçeride kilitlenme
    (09:48) Güç merkezindeki kişiler: kibir ve inhibisyon kaybı
    (10:53) Kurabiye deneyi
    (11:49) Özet: güç ağlarının üç aşaması

    Kaynaklar

    The Bases of Social Power

    The Norm of Reciprocity: A Preliminary Statement

    Power, Approach, and Inhibition

    Power: Why Some People Have It and Others Don't

    Mistakes Were Made (But Not by Me): Why We Justify Foolish Beliefs, Bad Decisions, and Hurtful Acts

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

17. Suça sürüklenme: Gen mi, çevre mi? |45|

    4 février 202616 minÉpisode 45À suivre

    “Suça sürüklenme” denen şey nedir? Suç oranları neden ve nasıl artar? Bu bölümde gen–çevre tartışmasını, “suça sürüklenen çocuk” kavramının neden öne çıktığını ve suçun arkasındaki biyolojik, ailevi ve …

    Notes de l’épisode

    “Suça sürüklenme” denen şey nedir? Suç oranları neden ve nasıl artar? Bu bölümde gen–çevre tartışmasını, “suça sürüklenen çocuk” kavramının neden öne çıktığını ve suçun arkasındaki biyolojik, ailevi ve toplumsal etkenlerin nasıl iç içe geçtiğini konuşuyoruz.

    İçerik

    (00:00) Giriş ve "Suça sürüklenen çocuk" kavramı.
    (02:16) Genetik açıklamalar: neyi açıklar, neyi açıklamaz?
    (05:05) Suç geni var mı? Genetik yüzde kaç etkili?
    (11:28) Toplumsal zemin: yoksulluk, adaletsizlik, kültür
    (13:15) Akran etkisi ve ergenlik beyni
    (13:45) Aile: denetim, sınır ve görünmez koruma
    (15:15) Kendi görüşlerim: suça sürüklenen çocuk ve ceza ehliyeti

    Kaynaklar

    Genetics and Crime: Integrating New Genomic Discoveries Into Psychological Research About Antisocial Behavior

    Role of genotype in the cycle of violence in maltreated children

    Lombroso's Controversial Legacy at the Interface of Forensic Psychiatry and Odontology

    Prefrontal structural and functional brain imaging findings in antisocial, violent, and psychopathic individuals: A meta-analysis

    Impact of social factors responsible for Juvenile delinquency – A literature review

    The 47,XYY syndrome, 50 years of certainties and doubts: A systematic review

    Does digit ratio (2D:4D) predict penile length?

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

18. Neden erteleriz? |44|

    14 janvier 202616 minÉpisode 44À suivre

    Bu bölümde ertelemeciliğin altında yatan nedenleri ve çözüm önerilerini ele alıyoruz. İçerik(00:00) Giriş ve erteleme örnekleri(01:26) Dopamin ve harekete geçme(02:44) Ödül – ceza döngüsü ve son dakika …

    Notes de l’épisode

    Bu bölümde ertelemeciliğin altında yatan nedenleri ve çözüm önerilerini ele alıyoruz.

    İçerik

    (00:00) Giriş ve erteleme örnekleri
    (01:26) Dopamin ve harekete geçme
    (02:44) Ödül – ceza döngüsü ve son dakika etkisi
    (04:45) Mükemmeliyetçilik ve verimlilik yanılgısı
    (05:40) Duygu düzenleme, dikkat ve erteleme
    (08:19) Alt beyin – üst beyin çatışması
    (11:05) Gelecekteki ben, uykudan çalmak ve erteleme döngüsü
    (12:55) Çözüm önerileri ve sonuç

    Kaynaklar

    Basic behavioral processes involved in procrastination

    The nature of procrastination: A meta-analytic and theoretical review of quintessential self-regulatory failure

    Interventions to reduce academic procrastination: A systematic review

    Procrastination and the priority of short-term mood regulation

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

19. Sevmek, çalışmak... ve gülmek |43|

    31 décembre 202514 minÉpisode 43À suivre

    Sevmek, çalışmak ve gülmek ruhsal sağlık ve iyi yaşamın en temel yapı taşları arasında yer alıyor. Bu bölümde Freud’un “sevmek ve çalışmak” vurgusundan yola çıkıp, modern psikolojinin önemli çerçevelerinden öz …

    Notes de l’épisode

    Sevmek, çalışmak ve gülmek ruhsal sağlık ve iyi yaşamın en temel yapı taşları arasında yer alıyor. Bu bölümde Freud’un “sevmek ve çalışmak” vurgusundan yola çıkıp, modern psikolojinin önemli çerçevelerinden öz belirlenim teorisiyle bu fikri yeniden ele alıyoruz. Çalışmanın bizi nasıl gerçekliğe bağladığını, sevmenin neden sadece rahatlatmak değil canlandırmak olduğunu ve mizahın neden en olgun savunma düzeneklerinden biri sayıldığını konuşuyoruz.
    
    İçerik

    (00:00) Çalışmak, sevmek ve ruhsal sağlık
    (00:50) Savunma düzenekleri, çalışmak ve sevmek
    (02:34) Öz belirlenim teorisi: Özerklik, yeterlik ve ilişkiler
    (04:58) Sevmek ne işe yarar? Anlam ve bağ kurma
    (06:36) Mizahın iyileştirici gücü
    (09:02) Birlikte gülmek: Sosyal bağ, beden ve beyin
    (12:04) Mizah, dayanıklılık ve trajik iyimserlik
    
    Kaynaklar
    
    Laughter and its role in the evolution of human social bonding
    
    The Oxford Handbook of Work Engagement, Motivation, and Self-Determination Theory
    
    Sense of Humor, Stable Affect, and Psychological Well-Being

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

20. Hafıza-i beşer: Hem gelişmiş hem ilkel |42|

    17 décembre 202516 minÉpisode 42À suivre

    İnsan belleği kusursuz bir kayıt cihazı gibi çalışmaz, son derece güçlü ama yanılmaya açıktır. Bu bölümde belleğin neden bir kamera gibi değil, anlam ve çağrışımlar üzerinden çalışan bir sistem olduğunu; yanlış …

    Notes de l’épisode

    İnsan belleği kusursuz bir kayıt cihazı gibi çalışmaz, son derece güçlü ama yanılmaya açıktır. Bu bölümde belleğin neden bir kamera gibi değil, anlam ve çağrışımlar üzerinden çalışan bir sistem olduğunu; yanlış anıların, eksik kayıtların ve unutmanın aslında nasıl ortaya çıktığını konuşuyoruz.

    İçerik

    (00:00) Giriş ve DRM deneyi
    (02:01) Örtük bellek ve açık bellek
    (03:02) Epizodik ve semantik bellek
    (05:15) Anıların parçalara ayrılarak kaydedilmesi
    (06:52) Enerji tasarrufu ve belleğin verimlilik stratejileri
    (09:15) Unutmak bir kusur mu, zorunluluk mu?
    (11:10) Travmatik anılar neden silinmez?
    (13:58) Uykunun bellek ve duygu düzenleme üzerine etkileri
    (14:50) Özet ve kapanış
    
    Kaynaklar
    
    The Deese-Roediger-McDermott (DRM) Task: A Simple Cognitive Paradigm to Investigate False Memories in the Laboratory
    
    A theory of hippocampal function: New developments

    Remembering: An Activity of Mind and Brain

    Forgetting as a form of adaptive engram cell plasticity

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

21. Unutkanlık: Belleğimiz nasıl çalışır? |41|

    3 décembre 202515 minÉpisode 41À suivre

    Unutkanlık en sık rastladığımız yakınmalardan biri. Bu bölümde belleğin nasıl çalıştığını, günlük yaşmadaki unutkanlığın sebeplerini, modern yaşamın bilişsel yükünü ve stresin belleğimiz üzerindeki etkilerini …

    Notes de l’épisode

    Unutkanlık en sık rastladığımız yakınmalardan biri. Bu bölümde belleğin nasıl çalıştığını, günlük yaşmadaki unutkanlığın sebeplerini, modern yaşamın bilişsel yükünü ve stresin belleğimiz üzerindeki etkilerini ele alıyoruz.

    İçerik
    
    (00:00) Giriş: Günlük yaşamda unutkanlık
    (01:06) Dikkatin bellek oluşumundaki rolü
    (01:44) Çalışma belleği ve kapasite sınırlılıkları
    (03:05) Kodlama
    (05:51) Bilginin depolanması ve geri çağırılması
    (08:00) Kayıtların zamanla değişmesi
    (09:45) Unutkanlık neden bu kadar sık?
    (10:22) Dijital dünyanın etkileri
    (12:09) Dilimin ucunda fenomeni ve stres
    (13:40) Özet ve kapanış

    Kaynaklar

    The Biology of Forgetting—A Perspective
    
    Understanding the physical basis of memory: Molecular mechanisms of the engram
    
    A theory of hippocampal function: New developments
    
    Görünmez goril deneyi (video)
    
    

    
    

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

22. Pişmanlık |40|

    19 novembre 202515 minÉpisode 40À suivre

    Bu bölümde en acı verici ama aynı zamanda en öğretici duygulardan birini, pişmanlığı ele alıyoruz. Bu bölümde yanıtlarını aradığımız bazı sorular:Pişmanlığı hayal kırıklığı ve suçluluktan ayıran temel fark …

    Notes de l’épisode

    Bu bölümde en acı verici ama aynı zamanda en öğretici duygulardan birini, pişmanlığı ele alıyoruz.
    
    Bu bölümde yanıtlarını aradığımız bazı sorular:

    • Pişmanlığı hayal kırıklığı ve suçluluktan ayıran temel fark nedir?
    • Beynimiz nasıl aktif olarak çalışıp pişmanlığı üretiyor?
    • Yaptıklarımızdan mı yapmadıklarımızdan mı daha çok pişman oluruz?
    • Pişmanlığı nasıl geviş getirme (ruminasyon) döngüsü olmaktan çıkarıp, hayatımıza yön veren bir pusulaya nasıl dönüştürebiliriz?

    İçerik

    (00:00) Giriş
    (01:22) Pişmanlık, hayal kırıklığı ve suçluluk
    (02:39) "Keşke" düşüncesi
    (03:28) Beynimiz pişmanlığı neden ve nasıl üretir?
    (06:37) Yaptıklarımız mı, yapmadıklarımız mı?
    (08:35) Ruminasyon: Zihinsel geviş getirme
    (09:43) Kimler daha yatkın?
    (10:58) Öneriler
    (13:18) Özet ve kapanış

    Kaynaklar
    
    Decisions and revisions: The affective forecasting of changeable outcomes
    
    Revisiting the temporal pattern of regret in action versus inaction.
    
    The road not taken: Common and distinct neural correlates of regret and relief.
    
    Impact of abstract vs. concrete processing on state rumination.

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

23. Kararsızlık |39|

    5 novembre 202516 minÉpisode 39À suivre

    Neden bazen karar verirken kilitleniriz? Seçeneklerin artması neden bizi özgürleştirmek yerine felç eder?Bu bölümde kararsızlığın psikolojisini, sonuçlarını ve çözüm yollarını ele alıyoruz.İçerik(00:00) Giriş …

    Notes de l’épisode

    Neden bazen karar verirken kilitleniriz? Seçeneklerin artması neden bizi özgürleştirmek yerine felç eder?
    
    Bu bölümde kararsızlığın psikolojisini, sonuçlarını ve çözüm yollarını ele alıyoruz.

    İçerik

    (00:00) Giriş, reçel deneyi ve seçenek bolluğu
    (01:39) Kararsızlık türleri
    (02:24) Tek yönlü ve çift yönlü kararlar
    (03:39) Karar yorgunluğu
    (06:12) Seçim felci: Fazla düşünmenin kilitlediği anlar
    (07:39) Kayıp korkusu, FOMO ve riskten kaçınma
    (09:26) Mükemmeliyetçilik ve “iyi olanla yetinmek”
    (10:04) Kararsızlık nelere yol açıyor?
    (11:22) Kararsızlığı azaltmanın yolları
    (15:18) Özet ve kapanış
    
    Kaynaklar

    When Choice Is Demotivating: Can One Desire Too Much of a Good Thing?

    Nudge: Improving Decisions About Health, Wealth, and Happiness (Richard H. Thaler, Cass R. Sunstein)

    Thinking Fast and Slow (Daniel Kahneman)

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

24. Baskı altında hızlı karar verme (Konuk: Yusuf Ali Altuncı) |38|

    22 octobre 202525 minÉpisode 38À suivre

    Hayat kritik anlarla dolu ve bazen saniyeler içinde karar vermemiz gerekiyor. Peki baskı altındayken beynimiz nasıl çalışır? Hızlı sezgilerimize mi güvenmeliyiz, yoksa yavaş ve analitik düşünceye mi?Bu bölümde …

    Notes de l’épisode

    Hayat kritik anlarla dolu ve bazen saniyeler içinde karar vermemiz gerekiyor. Peki baskı altındayken beynimiz nasıl çalışır? Hızlı sezgilerimize mi güvenmeliyiz, yoksa yavaş ve analitik düşünceye mi?

    Bu bölümde Acil Tıp uzmanı Doç. Dr. Yusuf Ali Altuncı konuğumuz. Acil servisin yüksek temposunda hem hızlı hem de doğru kararların nasıl verildiğini ve bu zorlu ortamda kazanılan becerilerin günlük hayata nasıl uyarlanabileceğini konuşuyoruz.

    İçerik

    (00:00) Giriş
    (04:10) Bir acil hekiminin beyni nasıl çalışır?
    (06:16) Nasıl karar verilmeli? Sezgisel mi, analitik mi?
    (10:27) Yanılgılar ve kararsızlık
    (14:47) Acil hekimliğinin hayata etkileri
    (17:19) Pişmanlık ve meslek seçimi
    (21:25) İş - yaşam dengesi
    (23:50) Kapanış

    Kaynak

    Thinking Fast and Slow (Daniel Kahneman)

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

25. Tükenmişlik |37|

    8 octobre 202516 minÉpisode 37À suivre

    Bu bölümde hemen herkesin hayatının bir döneminde kapıldığı bir histen, tükenmişlikten bahsediyoruz. Tükenmişlik tam olarak nedir? Gündelik bir yorgunluktan veya depresyondan farkı ne? Neden olur? Bizi tüketen …

    Notes de l’épisode

    Bu bölümde hemen herkesin hayatının bir döneminde kapıldığı bir histen, tükenmişlikten bahsediyoruz.

    Tükenmişlik tam olarak nedir? Gündelik bir yorgunluktan veya depresyondan farkı ne? Neden olur? Bizi tüketen şey başarı hırsı mı, geçim kaygısı mı? Ve son olarak, bu bir kader mi? Bu döngüyü kırmak için bireysel olarak ne yapabiliriz?

    İçerik
    
    (00:00) Giriş
    (01:44) Tükenmişlik nedir, depresyondan farkı ne?
    (05:39) Ne zaman doktora başvurulmalı?
    (06:38) Neden tükeniyoruz: Felsefi kökenler ve ekonomik sebepler.
    (08:55) Tükenmişliğin psikolojisi: Üç temel ihtiyaç
    (11:55) Çözüm önerileri: Ne yapmalı?
    (14:29) Kapanış
    
    Kaynaklar
    
    Understanding the burnout experience: recent research and its implications for psychiatry

    The Relationship Between Burnout, Depression, and Anxiety: A Systematic Review and Meta-Analysis.

    Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu (Max Weber)
    
    Yorgunluk Toplumu (Byung-Chul Han)
    
    The Oxford Handbook of Work Engagement, Motivation, and Self-Determination Theory

    
    

    
    

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

26. Güzellik: Taş devrinden Instagram devrine |36|

    24 septembre 202518 minÉpisode 36À suivre

    Bu bölümde güzelliğin biyolojik kökenlerinden kültürler arası farklılıklara, tarihsel dönüşümlerden sosyal medyanın “Instagram yüzü”ne kadar uzanan geniş bir yolculuk yapıyoruz. Evrensel işaretler, dönemsel …

    Notes de l’épisode

    Bu bölümde güzelliğin biyolojik kökenlerinden kültürler arası farklılıklara, tarihsel dönüşümlerden sosyal medyanın “Instagram yüzü”ne kadar uzanan geniş bir yolculuk yapıyoruz. Evrensel işaretler, dönemsel trendler ve algoritmaların yarattığı tek tip güzellik anlayışı üzerine konuşuyoruz.

    İçerik

    (00:00) Giriş: Güzellik algısına dair temel sorular
    (00:48) Beynimiz için bir ödül olarak güzellik
    (02:32) Evrensel işaretler: simetri, orantı ve ortalama yüzler
    (06:35) Cinsiyet farkları ve çekicilik kriterleri
    (08:24) Kültürden kültüre değişen güzellik anlayışları
    (10:45) Antik Yunan’dan Rönesans’a güzellik ve erdem
    (12:56) Sanayi devrimi ve 19. yüzyılın kısıtlayıcı idealleri
    (13:46) 20. yüzyılda medya, pazar dinamikleri ve değişen kadın figürleri
    (15:14) Sosyal medya dönemi: filtreler, algoritmalar ve “Instagram yüzü”
    (16:40) Kapanış: Günümüzde güzelliğin temsil ettiği değerler

    Kaynaklar

    The nature of beauty: behavior, cognition, and neurobiology

    Predictors of facial attractiveness and health in humans.

    Beauty: who sets the standards?

    Perceptions of beauty in Renaissance art.

    Güzelliğin Tarihi (Umberto Eco)

    
    

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

27. İlişkilere ne gerek var? (Konuk: Irmak Polat) |35|

    10 septembre 202535 minÉpisode 35À suivre

    Bu bölümde konuğum İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Irmak Polat'la birlikte yakın ilişkilerin önemini ele alıyoruz.Neden ilişkilere ihtiyaç duyarız? İlişkilere ihtiyaç …

    Notes de l’épisode

    Bu bölümde konuğum İstanbul Tıp Fakültesi Psikiyatri Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Irmak Polat'la birlikte yakın ilişkilerin önemini ele alıyoruz.

    Neden ilişkilere ihtiyaç duyarız? İlişkilere ihtiyaç duymamızın evrimsel nedenleri nelerdir? Yalnızlık ve sosyal acının beyindeki karşılığı nedir? Bebeklik dönemindeki bağlanma stilleri, yetişkinlikteki ilişkilerimizi nasıl şekillendirir? Kaçıngan, kaygılı veya güvenli bağlanma stilleri ne anlama gelir ve değiştirilebilir mi? Bu ve benzeri soruların cevaplarını bölümde bulabilirsiniz.
    
    İçerik

    (00:00) Giriş ve kişisel deneyim
    (02:07) İlişkilerin biyolojik ve evrimsel kökenleri
    (04:12) Sosyal acı, ödül sistemleri ve hormonlar
    (05:15) Grant çalışması ve ilişkilerin sağlık üzerindeki etkisi
    (06:44) Irmak Polat'la giriş ve KİPT’in odağı
    (10:16) Ruhsal iyilik halinde ilişkilerin rolü
    (11:04) Dayanıklılık, destek ve Spitz’in bebek çalışması
    (12:52) Erken dönem ilişkiler ve bağlanma stillerinin kökeni
    (14:58) Ainsworth’un yabancı durum deneyi
    (18:07) Güvenli, kaçıngan, kaygılı ve dezorganize bağlanma stilleri
    (20:40) Bağlanma stillerinin yetişkin ilişkilerine etkileri
    (23:39) Terapiyle daha güvenli bağlanmaya yaklaşmak
    (27:50) İlişkilerin biricikliği, kişisel ihtiyaçlar ve pandemi deneyimi
    (33:25) Kapanış
    
    Kaynaklar
    
    The neural mechanisms and circuitry of the pair bond
    
    Triumphs of Experience: The Men of the Harvard Grant Study (George E. Vaillant)
    
    Patterns of Attachment

    Konuk

    * Irmak Polat'ın Instagram hesabı
    
    

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

28. Başarısızlıktan ne öğrenebiliriz? |34|

    27 août 202514 minÉpisode 34À suivre

    Bu bölümde başarısızlığın psikolojisini ve süreçten öğrenerek çıkmak için bu psikolojinin nasıl yönetilebileceğini ele alıyoruz.İçerik(00:00) Giriş: "Demek ki hedefini hep küçük tutmuşsun"(01:24) Başarı …

    Notes de l’épisode

    Bu bölümde başarısızlığın psikolojisini ve süreçten öğrenerek çıkmak için bu psikolojinin nasıl yönetilebileceğini ele alıyoruz.

    İçerik

    (00:00) Giriş: "Demek ki hedefini hep küçük tutmuşsun"
    (01:24) Başarı nedir?
    (02:17) Sosyal acı ve beyin
    (03:32) Kendini kıyaslama
    (07:33) Başarısızlık sonrası analiz
    (09:36) Bilişsel çarpıtmalar
    (11:14) Süreç analizi: “Ne planladım, ne oldu?”
    (11:50) Kök nedeni bulmak
    (13:14) Şans faktörü

    Kaynaklar

    Resilience to emotional distress in response to failure, error or mistakes: A systematic review.

    Social pain and the brain: controversies, questions, and where to go from here.

    On the Effects of Social, Temporal, and Dimensional Comparisons on Academic Self-Concept

    Besim Tibuk: Yarını Yaşayan Adam (Fatih Vural)

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

    Transcription

29. Haksız olduğumuzu fark edebilmek neden çok zordur? |33|

    13 août 202516 minÉpisode 33À suivre

    Bu bölümde açıkça yanlış şeyleri savunan kişilerin bile neden hep kendilerini haklı sandığından ve kendi yanlışını fark etmenin neden bu kadar zor olduğundan bahsediyoruz.İçerik (00:00) Giriş, herkesin …

    Notes de l’épisode

    Bu bölümde açıkça yanlış şeyleri savunan kişilerin bile neden hep kendilerini haklı sandığından ve kendi yanlışını fark etmenin neden bu kadar zor olduğundan bahsediyoruz.

    İçerik
    
    (00:00) Giriş, herkesin kendisini haklı sanması
    (01:00) Sistem 1 ve Sistem 2
    (02:27) Wason kart deneyi ve Sistem 1'in hataları
    (04:44) Onaylama yanlılığı
    (06:22) Bilgi yeterliliği ve açıklama derinliği yanılsamaları
    (08:31) Dunning–Kruger etkisi
    (09:07) Fikir birliği yanlılığı (Consensus bias)
    (09:54) İnançların kimliğe dönüşmesi
    (11:45) Haksız çıkmanın bir tehdit olarak algılanması
    (13:42) Özet ve öneriler

    Kaynaklar

    Matching bias on the selection task: It's fast and feels good

    Confirmation Bias

    The illusion of information adequacy
    
    Bryan Stevenson: We need to talk about an injustice | TED (Video)

    Neural correlates of maintaining one’s political beliefs in the face of counterevidence

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

    Transcription

30. Suçlular vicdanlarını nasıl ikna eder? |32|

    30 juillet 202515 minÉpisode 32À suivre

    Bu bölümde, suç işleyen ya da ahlaki açıdan sorunlu davranışlar sergileyen kişilerin nasıl olup da kendilerini hâlâ “iyi insan” olarak gördüklerini konuşuyoruz. Rüşvet, torpil, kopya çekmek gibi örnekler …

    Notes de l’épisode

    Bu bölümde, suç işleyen ya da ahlaki açıdan sorunlu davranışlar sergileyen kişilerin nasıl olup da kendilerini hâlâ “iyi insan” olarak gördüklerini konuşuyoruz. Rüşvet, torpil, kopya çekmek gibi örnekler üzerinden insanların vicdanlarını nasıl ikna ettiğini ve ahlaki çelişkilerle başa çıkmak için hangi psikolojik mekanizmaları kullandığını ele alıyoruz.

    İçerik

    (00:00) Giriş: “Haram yemem, rüşvet yerim"
    (01:17) Suç işleyenlerin tuhaf mazeretleri
    (02:11) Piaget ve ahlaki gelişim
    (03:00) “Makul istisna mı düşüncesizlik mi?” anketi
    (04:33) Robin Hood ve mafya babaları: Kime göre ahlaklı?
    (05:26) Bilişsel çelişki nedir? (Leon Festinger)
    (06:34) Festinger & Carlsmith deneyi
    (08:38) Seçim piramidi metaforu.
    (09:44) Ahlaki çelişki ve Bandura’nın kuramı
    (10:36) Ahlaki kopuşun 8 mekanizması
    (13:52) Özet, bu bilgiler ne işimize yarayacak?

    Kaynaklar

    • Cognitive consequences of forced compliance.
    • Moral disengagement
    • Why We Believe-Long After We Shouldn't

    
    

    
    

    
    

    
    

    İletişim
    
    [email protected]
    
    https://www.instagram.com/cenanhep⁠⁠⁠

    Transcription

Voici les 40 derniers épisodes sur 64. Les épisodes plus anciens se trouvent dans le flux du podcast.