Aller au contenu

Rowery, nie bajki: Historia rowerów w Polsce. Jak dwa koła przetrwały wojny, kryzysy i rewolucje?

11 juin 2026 · 45 min

Notes de l’épisode

W tym odcinku „Rowery, nie bajki” Julek Ćwieluch rozmawia z dr. Piotrem Kubkowskim, historykiem kultury i autorem książki „Sprężyści”, oraz Przemkiem Żebrowskim z firmy Antymateria. Jaka jest historia rowerów w Polsce, jak przetrwały wojny, kryzysy i rewolucje?

Punktem wyjścia do rozmowy jest wystawa „Bez trzymanki. Jak rower zmienia Warszawę” w Muzeum Woli, ale to opowieść znacznie szersza: o tym, jak rower przez blisko 200 lat zmieniał miasta, społeczeństwa i sposób myślenia.

Wyjaśniamy, jak wyglądała historia rowerów na ziemiach polskich, skąd wzięło się samo słowo „rower” i jak rozwijała się produkcja pierwszych jednośladów. Jak stare rowery wpływały na codzienne życie mieszkańców miast i wsi? Dlaczego rower stał się jednym z najbardziej rewolucyjnych środków transportu w historii?

Podejmujemy też inne ważne wątki – kiedyś nieoczywiste – czyli kobiety na rowerach i dzieci na rowerach, społeczne podziały związane z cyklistyką, zmieniająca się rola roweru jako symbolu statusu społecznego. Goście tłumaczą, jak rower przyczynił się do emancypacji różnych grup społecznych i dlaczego do dziś wpływa na nasze postrzeganie przestrzeni miejskiej.

Nie brakuje wątków sportowych: rozmawiamy o początkach wyścigów rowerowych, legendarnym Paris-Roubaix, najważniejszych monumentach i o tym, dlaczego Polska nie wykształciła tradycji kolarskich porównywalnych do zachodniej Europy. Prócz tego: rowery szosowe, narodziny MTB i fenomen kultury BMX, którą popularyzowały takie filmy jak „E.T.”.

Jak zmieniało się nasze myślenie o tym, czym jest rower transportowy (znany też jako rower cargo)? Jak rower wpływa na zmianę myślenia o mieście, mobilności i ekologii?

Znów okazuje się, że rower jest czymś znacznie więcej niż środkiem transportu – jest narzędziem, które od ponad wieku zmienia nasze miasta, codzienne życie i kulturę!

CZEGO DOWIESZ SIĘ Z ODCINKA:
1. Dlaczego rower był jednym z najważniejszych wynalazków zmieniających życie mieszkańców miast?
2. Jak rowery wpłynęły na emancypację kobiet, rozwój sportu i przemiany społeczne?
3. Skąd wzięły się rowery cargo, BMX-y, MTB i współczesna kultura rowerowa w Polsce i na świecie?

Tous les épisodes de Rowery, nie bajki

Paramètres

Affichage

Langue

Détermine les stations affichées en premier sur la page d’accueil.

Historique

Les stations et épisodes écoutés récemment et tes dernières recherches sont seulement enregistrés dans ce navigateur.

Notifications

Un court message quand un podcast que tu suis publie un nouvel épisode. Désactive un podcast précis avec la cloche sur sa page.

Compte

Enregistrez vos favoris – dans l’app et sur le site.

Raccourcis clavier

/
Ouvrir la recherche
Espace
Lecture ou pause
← →
Dans le lecteur : 15 s en arrière, 30 s en avant (épisodes) · dans une rangée : tuile suivante
↑ ↓
Dans une rangée : cible dans la tuile
Début / Fin
Dans une rangée : première ou dernière tuile
Esc
Fermer la fenêtre ou le menu
?
Cet aperçu
En cours de lecture

Voir la station

À suivre

    Ajoutez des épisodes avec « À suivre » – ils seront lus après l'épisode en cours.