Skip to content

Rowery, nie bajki: Historia rowerów w Polsce. Jak dwa koła przetrwały wojny, kryzysy i rewolucje?

June 11, 2026 · 45 min

Show notes

W tym odcinku „Rowery, nie bajki” Julek Ćwieluch rozmawia z dr. Piotrem Kubkowskim, historykiem kultury i autorem książki „Sprężyści”, oraz Przemkiem Żebrowskim z firmy Antymateria. Jaka jest historia rowerów w Polsce, jak przetrwały wojny, kryzysy i rewolucje?

Punktem wyjścia do rozmowy jest wystawa „Bez trzymanki. Jak rower zmienia Warszawę” w Muzeum Woli, ale to opowieść znacznie szersza: o tym, jak rower przez blisko 200 lat zmieniał miasta, społeczeństwa i sposób myślenia.

Wyjaśniamy, jak wyglądała historia rowerów na ziemiach polskich, skąd wzięło się samo słowo „rower” i jak rozwijała się produkcja pierwszych jednośladów. Jak stare rowery wpływały na codzienne życie mieszkańców miast i wsi? Dlaczego rower stał się jednym z najbardziej rewolucyjnych środków transportu w historii?

Podejmujemy też inne ważne wątki – kiedyś nieoczywiste – czyli kobiety na rowerach i dzieci na rowerach, społeczne podziały związane z cyklistyką, zmieniająca się rola roweru jako symbolu statusu społecznego. Goście tłumaczą, jak rower przyczynił się do emancypacji różnych grup społecznych i dlaczego do dziś wpływa na nasze postrzeganie przestrzeni miejskiej.

Nie brakuje wątków sportowych: rozmawiamy o początkach wyścigów rowerowych, legendarnym Paris-Roubaix, najważniejszych monumentach i o tym, dlaczego Polska nie wykształciła tradycji kolarskich porównywalnych do zachodniej Europy. Prócz tego: rowery szosowe, narodziny MTB i fenomen kultury BMX, którą popularyzowały takie filmy jak „E.T.”.

Jak zmieniało się nasze myślenie o tym, czym jest rower transportowy (znany też jako rower cargo)? Jak rower wpływa na zmianę myślenia o mieście, mobilności i ekologii?

Znów okazuje się, że rower jest czymś znacznie więcej niż środkiem transportu – jest narzędziem, które od ponad wieku zmienia nasze miasta, codzienne życie i kulturę!

CZEGO DOWIESZ SIĘ Z ODCINKA:
1. Dlaczego rower był jednym z najważniejszych wynalazków zmieniających życie mieszkańców miast?
2. Jak rowery wpłynęły na emancypację kobiet, rozwój sportu i przemiany społeczne?
3. Skąd wzięły się rowery cargo, BMX-y, MTB i współczesna kultura rowerowa w Polsce i na świecie?

All episodes of Rowery, nie bajki

Settings

Display

Language

Decides which stations you see first on the home page.

History

Recently played stations and episodes and your latest searches are only stored in this browser.

Notifications

A short notice when a podcast you follow has a new episode. Turn off single podcasts with the bell on their page.

Account

Save favorites – in the app and on the website.

Keyboard shortcuts

/
Open search
Space
Play or pause
← →
In the player: back 15 s, forward 30 s (episodes) · in a row: next tile
↑ ↓
In a row: target within the tile
Home / End
In a row: first or last tile
Esc
Close window or menu
?
This overview
Now playing

Go to station page

Play next

    Add episodes with “Play next” – they play after the current episode.