Pular para o conteúdo

Rowery, nie bajki: Historia rowerów w Polsce. Jak dwa koła przetrwały wojny, kryzysy i rewolucje?

11 de junho de 2026 · 45 min

Notas do episódio

W tym odcinku „Rowery, nie bajki” Julek Ćwieluch rozmawia z dr. Piotrem Kubkowskim, historykiem kultury i autorem książki „Sprężyści”, oraz Przemkiem Żebrowskim z firmy Antymateria. Jaka jest historia rowerów w Polsce, jak przetrwały wojny, kryzysy i rewolucje?

Punktem wyjścia do rozmowy jest wystawa „Bez trzymanki. Jak rower zmienia Warszawę” w Muzeum Woli, ale to opowieść znacznie szersza: o tym, jak rower przez blisko 200 lat zmieniał miasta, społeczeństwa i sposób myślenia.

Wyjaśniamy, jak wyglądała historia rowerów na ziemiach polskich, skąd wzięło się samo słowo „rower” i jak rozwijała się produkcja pierwszych jednośladów. Jak stare rowery wpływały na codzienne życie mieszkańców miast i wsi? Dlaczego rower stał się jednym z najbardziej rewolucyjnych środków transportu w historii?

Podejmujemy też inne ważne wątki – kiedyś nieoczywiste – czyli kobiety na rowerach i dzieci na rowerach, społeczne podziały związane z cyklistyką, zmieniająca się rola roweru jako symbolu statusu społecznego. Goście tłumaczą, jak rower przyczynił się do emancypacji różnych grup społecznych i dlaczego do dziś wpływa na nasze postrzeganie przestrzeni miejskiej.

Nie brakuje wątków sportowych: rozmawiamy o początkach wyścigów rowerowych, legendarnym Paris-Roubaix, najważniejszych monumentach i o tym, dlaczego Polska nie wykształciła tradycji kolarskich porównywalnych do zachodniej Europy. Prócz tego: rowery szosowe, narodziny MTB i fenomen kultury BMX, którą popularyzowały takie filmy jak „E.T.”.

Jak zmieniało się nasze myślenie o tym, czym jest rower transportowy (znany też jako rower cargo)? Jak rower wpływa na zmianę myślenia o mieście, mobilności i ekologii?

Znów okazuje się, że rower jest czymś znacznie więcej niż środkiem transportu – jest narzędziem, które od ponad wieku zmienia nasze miasta, codzienne życie i kulturę!

CZEGO DOWIESZ SIĘ Z ODCINKA:
1. Dlaczego rower był jednym z najważniejszych wynalazków zmieniających życie mieszkańców miast?
2. Jak rowery wpłynęły na emancypację kobiet, rozwój sportu i przemiany społeczne?
3. Skąd wzięły się rowery cargo, BMX-y, MTB i współczesna kultura rowerowa w Polsce i na świecie?

Todos os episódios de Rowery, nie bajki

Configurações

Exibição

Idioma

Define quais estações você vê primeiro na página inicial.

Histórico

As rádios e episódios ouvidos recentemente e suas últimas buscas ficam só neste navegador.

Avisos

Um aviso rápido quando um podcast que você segue tem um episódio novo. Desative podcasts individuais pelo sino na página deles.

Conta

Salve favoritos – no app e no site.

Atalhos de teclado

/
Abrir busca
Espaço
Reproduzir ou pausar
← →
No player: voltar 15 s, avançar 30 s (episódios) · na fileira: próximo bloco
↑ ↓
Na fileira: alvo dentro do bloco
Home / End
Na fileira: primeiro ou último bloco
Esc
Fechar janela ou menu
?
Esta visão geral
Tocando agora

Ir para a estação

A seguir

    Adicione episódios com “A seguir” – eles tocam depois do episódio atual.