Zum Inhalt springen

1177. Stefania Sempołowska. Droga do Niepodległości - dr Agnieszka Janiak-Jasińska

14.11.2026 · 59 Min.

Shownotes

Rozmowa z dr Agnieszką Janiak-Jasińską w ramach cyklu "Droga do Niepodległości", Fundacja Wspomagania Wsi [4 lipca 2018 r.]Czy walka o niepodległość może polegać na uczeniu dzieci, organizowaniu szkół i pomaganiu ludziom pozbawionym podstawowych praw? Czy odzyskanie własnego państwa oznacza, że walka o wolność dobiegła końca? Historia Stefanii Sempołowskiej pokazuje, że patriotyzm nie musiał oznaczać walki z bronią w ręku, a działalność na rzecz niepodległości często łączyła się z dążeniem do bardziej sprawiedliwego społeczeństwa.Stefania Sempołowska (1869-1944) była nauczycielką, działaczką społeczną, publicystką i obrończynią praw człowieka. W czasach zaborów organizowała tajne nauczanie, działała na rzecz dostępu do edukacji kobiet, robotników i mieszkańców wsi, a także angażowała się w pomoc więźniom politycznym. Swojej działalności nie zakończyła wraz z odzyskaniem przez Polskę niepodległości w 1918 roku. Przeciwnie - również w II Rzeczypospolitej występowała w obronie osób prześladowanych za przekonania polityczne, narażając się na konflikty z władzami odrodzonego państwa.Jak rodziły się jej przekonania? Dlaczego edukacja stała się dla niej jednym z najważniejszych narzędzi zmiany społecznej? I co sprawiło, że pozostała wierna swoim ideałom również wtedy, gdy oznaczało to sprzeciw wobec władz niepodległej Polski?W rozmowie z dr Agnieszką Janiak-Jasińską z Uniwersytetu Warszawskiego poznajemy życie i działalność Stefanii Sempołowskiej na tle przemian społecznych i politycznych przełomu XIX i XX wieku. Historyczka przybliża realia edukacji w zaborze rosyjskim, gdzie szkolnictwo podporządkowane było polityce rusyfikacyjnej, a możliwości kształcenia dziewcząt pozostawały znacznie bardziej ograniczone niż chłopców. Kobiety przygotowywano przede wszystkim do pełnienia tradycyjnych ról rodzinnych, a zdobywanie wiedzy i wykształcenia umożliwiającego samodzielność często wymagało korzystania z nielegalnych lub półlegalnych form nauczania.Jedną z takich placówek była szkoła Jadwigi Papi, do której uczęszczała młoda Stefania. Kształcono tam nie tylko w duchu patriotycznym, ale również przygotowywano uczennice do aktywności społecznej. Jak podkreśla dr Janiak-Jasińska, działalność na rzecz wolności Polaków łączono w tym środowisku z walką z nierównościami społecznymi i poprawą warunków życia najuboższych mieszkańców miast i wsi.Sempołowska przeniosła te ideały do własnej działalności pedagogicznej. Prowadzona przez nią szkoła wyróżniała się metodami, które nawet dziś można uznać za nowatorskie. Nie stosowano w niej tradycyjnych ocen ani świadectw decydujących o promocji do kolejnej klasy. Najważniejszy był indywidualny rozwój uczennic, zdobywanie wiedzy i umiejętności we własnym tempie. Naukę opierano na doświadczeniach, obserwacji i bezpośrednim poznawaniu świata. Przedmiotów przyrodniczych uczono przez eksperymenty, a historii również podczas wycieczek po Warszawie.Czy szkoła bez ocen może skutecznie przygotowywać do życia? Czy zadaniem edukacji jest jedynie przekazywanie wiedzy, czy także wychowywanie ludzi samodzielnych, odpowiedzialnych i wrażliwych na potrzeby innych? Doświadczenia pedagogiczne Sempołowskiej pokazują, że pytania te stawiano już ponad sto lat temu.Dr Agnieszka Janiak-Jasińska - historyczka związana z Wydziałem Historii Uniwersytetu Warszawskiego, pracująca w Zakładzie Historii XIX wieku. Specjalizuje się w historii społecznej i kulturowej XIX i XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem historii kobiet, przemian społecznych, życia codziennego oraz historii reklamy, handlu i środków masowego przekazu. https://wszechnica.org.pl/wyklad/droga-do-niepodleglosci-stefania-sempolowska/#DrogaDoNiepodległości #StefaniaSempołowska #AgnieszkaJaniakJasińska #HistoriaPolski #Niepodległość #HistoriaKobiet #HistoriaEdukacji #TajneNauczanie #PrawaKobiet #PrawaCzłowieka #II Rzeczpospolita #PracaSpołeczna #WszechnicaFWW #FundacjaWspomaganiaWsi

Alle Folgen von Wszechnica FWW – Historia

Einstellungen

Darstellung

Sprache

Bestimmt, welche Sender dir auf der Startseite zuerst gezeigt werden.

Verlauf

Zuletzt gehörte Sender und Folgen und deine letzten Suchen liegen nur in diesem Browser.

Hinweise

Ein kurzer Hinweis, wenn ein Podcast, dem du folgst, eine neue Folge hat. Einzelne Podcasts stellst du über die Glocke auf ihrer Seite ab.

Konto

Favoriten speichern – in der App und auf der Website.

Tastenkürzel

/
Suche öffnen
Leertaste
Abspielen oder anhalten
← →
Im Player: 15 s zurück, 30 s vor (Folgen) · im Regal: nächste Kachel
↑ ↓
Im Regal: Ziel innerhalb der Kachel
Pos1 / Ende
Im Regal: erste bzw. letzte Kachel
Esc
Fenster oder Menü schließen
?
Diese Übersicht
Läuft gerade

Zur Senderseite

Als Nächstes

    Folgen mit „Als Nächstes“ vormerken – sie laufen nach der aktuellen Folge.