Pular para o conteúdo

1177. Stefania Sempołowska. Droga do Niepodległości - dr Agnieszka Janiak-Jasińska

14 de novembro de 2026 · 59 min

Notas do episódio

Rozmowa z dr Agnieszką Janiak-Jasińską w ramach cyklu "Droga do Niepodległości", Fundacja Wspomagania Wsi [4 lipca 2018 r.]Czy walka o niepodległość może polegać na uczeniu dzieci, organizowaniu szkół i pomaganiu ludziom pozbawionym podstawowych praw? Czy odzyskanie własnego państwa oznacza, że walka o wolność dobiegła końca? Historia Stefanii Sempołowskiej pokazuje, że patriotyzm nie musiał oznaczać walki z bronią w ręku, a działalność na rzecz niepodległości często łączyła się z dążeniem do bardziej sprawiedliwego społeczeństwa.Stefania Sempołowska (1869-1944) była nauczycielką, działaczką społeczną, publicystką i obrończynią praw człowieka. W czasach zaborów organizowała tajne nauczanie, działała na rzecz dostępu do edukacji kobiet, robotników i mieszkańców wsi, a także angażowała się w pomoc więźniom politycznym. Swojej działalności nie zakończyła wraz z odzyskaniem przez Polskę niepodległości w 1918 roku. Przeciwnie - również w II Rzeczypospolitej występowała w obronie osób prześladowanych za przekonania polityczne, narażając się na konflikty z władzami odrodzonego państwa.Jak rodziły się jej przekonania? Dlaczego edukacja stała się dla niej jednym z najważniejszych narzędzi zmiany społecznej? I co sprawiło, że pozostała wierna swoim ideałom również wtedy, gdy oznaczało to sprzeciw wobec władz niepodległej Polski?W rozmowie z dr Agnieszką Janiak-Jasińską z Uniwersytetu Warszawskiego poznajemy życie i działalność Stefanii Sempołowskiej na tle przemian społecznych i politycznych przełomu XIX i XX wieku. Historyczka przybliża realia edukacji w zaborze rosyjskim, gdzie szkolnictwo podporządkowane było polityce rusyfikacyjnej, a możliwości kształcenia dziewcząt pozostawały znacznie bardziej ograniczone niż chłopców. Kobiety przygotowywano przede wszystkim do pełnienia tradycyjnych ról rodzinnych, a zdobywanie wiedzy i wykształcenia umożliwiającego samodzielność często wymagało korzystania z nielegalnych lub półlegalnych form nauczania.Jedną z takich placówek była szkoła Jadwigi Papi, do której uczęszczała młoda Stefania. Kształcono tam nie tylko w duchu patriotycznym, ale również przygotowywano uczennice do aktywności społecznej. Jak podkreśla dr Janiak-Jasińska, działalność na rzecz wolności Polaków łączono w tym środowisku z walką z nierównościami społecznymi i poprawą warunków życia najuboższych mieszkańców miast i wsi.Sempołowska przeniosła te ideały do własnej działalności pedagogicznej. Prowadzona przez nią szkoła wyróżniała się metodami, które nawet dziś można uznać za nowatorskie. Nie stosowano w niej tradycyjnych ocen ani świadectw decydujących o promocji do kolejnej klasy. Najważniejszy był indywidualny rozwój uczennic, zdobywanie wiedzy i umiejętności we własnym tempie. Naukę opierano na doświadczeniach, obserwacji i bezpośrednim poznawaniu świata. Przedmiotów przyrodniczych uczono przez eksperymenty, a historii również podczas wycieczek po Warszawie.Czy szkoła bez ocen może skutecznie przygotowywać do życia? Czy zadaniem edukacji jest jedynie przekazywanie wiedzy, czy także wychowywanie ludzi samodzielnych, odpowiedzialnych i wrażliwych na potrzeby innych? Doświadczenia pedagogiczne Sempołowskiej pokazują, że pytania te stawiano już ponad sto lat temu.Dr Agnieszka Janiak-Jasińska - historyczka związana z Wydziałem Historii Uniwersytetu Warszawskiego, pracująca w Zakładzie Historii XIX wieku. Specjalizuje się w historii społecznej i kulturowej XIX i XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem historii kobiet, przemian społecznych, życia codziennego oraz historii reklamy, handlu i środków masowego przekazu. https://wszechnica.org.pl/wyklad/droga-do-niepodleglosci-stefania-sempolowska/#DrogaDoNiepodległości #StefaniaSempołowska #AgnieszkaJaniakJasińska #HistoriaPolski #Niepodległość #HistoriaKobiet #HistoriaEdukacji #TajneNauczanie #PrawaKobiet #PrawaCzłowieka #II Rzeczpospolita #PracaSpołeczna #WszechnicaFWW #FundacjaWspomaganiaWsi

Todos os episódios de Wszechnica FWW – Historia

Configurações

Exibição

Idioma

Define quais estações você vê primeiro na página inicial.

Histórico

As rádios e episódios ouvidos recentemente e suas últimas buscas ficam só neste navegador.

Avisos

Um aviso rápido quando um podcast que você segue tem um episódio novo. Desative podcasts individuais pelo sino na página deles.

Conta

Salve favoritos – no app e no site.

Atalhos de teclado

/
Abrir busca
Espaço
Reproduzir ou pausar
← →
No player: voltar 15 s, avançar 30 s (episódios) · na fileira: próximo bloco
↑ ↓
Na fileira: alvo dentro do bloco
Home / End
Na fileira: primeiro ou último bloco
Esc
Fechar janela ou menu
?
Esta visão geral
Tocando agora

Ir para a estação

A seguir

    Adicione episódios com “A seguir” – eles tocam depois do episódio atual.